Shloka 35
Keśinī’s Inquiry to Bāhuka and the Emotional Signs of Concealed Identity (केशिन्याः बाहुकपरीक्षा)
अवसं त्वयि राजेन्द्र सुदुः:खमपराजित । विषेण नागराजस्य दहा[मानो दिवानिशम्,“किसीसे पराजित न होनेवाले महाराज! मैं आपके शरीरमें अत्यन्त दु:खित होकर रहता था। नागराज कर्कोटकके विषसे मैं दिन-रात झुलसता जा रहा था (इस प्रकार मुझे अपने कियेका कठोर दण्ड मिल गया है)
Bṛhadaśva uvāca: avasaṃ tvayi rājendra suduḥkham aparājita | viṣeṇa nāgarājasya daha[m]āno divāniśam ||
Bṛhadaśva nói: “Hỡi bậc vương giả của loài người, đấng bất khả bại! Ta trú trong thân ngài mà chịu khổ não tột cùng. Bị nọc độc của xà vương thiêu đốt ngày đêm, ta như bị lửa nung—ấy là quả báo nghiệt ngã cho chính việc ta đã làm.”
बृहदश्च उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds karmic consequence: harmful or misguided actions return as suffering, and enduring that suffering becomes a form of moral recompense and purification.
Bṛhadaśva explains to the king he addresses (Nala in the Nala–Damayantī episode) that he had been residing within him while being continually scorched by the venom of the serpent-king (Karkoṭaka), interpreting this torment as the severe penalty for his own prior act.