Shloka 43
ऋतुपर्णस्य विदर्भयात्रा-निश्चयः तथा बाहुकस्य हयपरिक्षा (Ṛtuparṇa’s resolve to go to Vidarbha and Bāhuka’s examination of horses)
तत् कुरुष्व नरव्यात्र दयां मयि नरर्षभ । आनुृशंस्यं परो धर्मस्त्वत्त एव हि मे श्रुतः,“नरव्याप्र! नरोत्तम! मुझपर दया करो। मैंने तुम्हारे ही मुखसे सुन रखा है कि दयालुता सबसे बड़ा धर्म है”
tat kuruṣva naravyāghra dayāṃ mayi nararṣabha | ānṛśaṃsyaṃ paro dharmas tvatta eva hi me śrutaḥ ||
Vậy xin ngài hãy làm điều ấy, hỡi mãnh hổ giữa loài người, hỡi bậc trượng phu tối thượng—xin rủ lòng thương thiếp. Bởi chính từ miệng ngài, thiếp từng nghe rằng lòng nhân từ và thương xót là dharma cao cả nhất.
युदेव उवाच
Educational Q&A
The verse elevates ānṛśaṃsya—kindness and non-cruelty—as the supreme dharma, urging that moral excellence is shown through compassion even when one has power over another.
Yudeva addresses a powerful man with honorific epithets and pleads for mercy, strengthening the request by citing the addressee’s own stated belief that compassion is the highest duty.