Shloka 14
कलेर्द्वापरस्य च नले प्रति कोपः
Kali and Dvāpara’s Resolve Against Nala
Devanagari script
तस्य दृष्टवैव ववृधे कामस्तां चारुहासिनीम् । सत्यं चिकीर्षमाणस्तु धारयामास हृच्छयम्,उस मनोहर मुसकानवाली राजकुमारीको देखते ही नलके हृदयमें कामाग्नि प्रज्वलित हो उठी; तथापि अपनी प्रतिज्ञाको सत्य करनेकी इच्छासे उन्होंने उस कामवेदनाको मनमें ही रोक लिया
Translation
Vừa trông thấy nàng—công chúa có nụ cười duyên—lòng dục ái trong tim Nala liền dâng lên. Nhưng vì muốn giữ trọn lời thệ nguyện cho thành sự thật, chàng đã kìm nén nỗi xao động ấy trong lòng.
Word by Word
तस्यof him/for him
तस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Karana
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
ववृधेgrew/increased
ववृधे:
TypeVerb
Rootवृध्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Ātmanepada
कामःdesire/love
कामः:
Karta
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Nominative, Singular
ताम्her
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
चारुहासिनीम्the lovely-smiling (lady)
चारुहासिनीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचारुहासिनी
FormFeminine, Accusative, Singular
सत्यम्truth (promise)
सत्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसत्य
FormNeuter, Accusative, Singular
चिकीर्षमाणःwishing to do/intent on fulfilling
चिकीर्षमाणः:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
Formशतृ (present active participle, desiderative stem), Masculine, Nominative, Singular
तुbut/however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
धारयामासheld back/kept/controlled
धारयामास:
TypeVerb
Rootधृ
FormPeriphrastic perfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
हृच्छयम्heart-born passion/desire
हृच्छयम्:
Karma
TypeNoun
Rootहृच्छय
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
बृहृदश्च उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes