Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

कलेर्द्वापरस्य च नले प्रति कोपः

Kali and Dvāpara’s Resolve Against Nala

ददर्श तत्र वैदर्भी सखीगणसमावृताम्‌ | देदीप्यमानां वपुषा श्रिया च वरवर्णिनीम्‌,वहाँ उन्होंने देखा, सखियोंसे घिरी हुई परम सुन्दरी विदर्भराजकुमारी दमयन्ती अपने सुन्दर शरीर और दिव्य कान्तिसे अत्यन्त उद्धासित हो रही है

dadārśa tatra vaidarbhī sakhīgaṇasamāvṛtām | dedīpyamānāṁ vapuṣā śriyā ca varavarṇinīm |

Tại đó, chàng trông thấy công chúa xứ Vidarbha, Damayantī—được vòng bạn hữu vây quanh—dáng hình rạng rỡ, phúc tướng huy hoàng; nước da tuyệt mỹ của nàng tỏa sáng. Cảnh ấy nhấn mạnh rằng phẩm cách cao quý chân thật không chỉ được nhận biết bởi dòng dõi, mà còn bởi những dấu hiệu hiển lộ của đức hạnh nội tâm và phúc phần, khiến người khác tự nhiên sinh lòng kính phục.

ददर्शsaw
ददर्श:
TypeVerb
Rootदृश्
Formलिट् (परोक्शभूत/परफेक्ट), 3, singular, परस्मैपदम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
वैदर्भीthe princess of Vidarbha (Damayantī)
वैदर्भी:
Karta
TypeNoun
Rootवैदर्भी
Formfeminine, nominative, singular
सखीगणसमावृताम्surrounded by a group of friends
सखीगणसमावृताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसमावृत (सम् + आ + वृ)
Formfeminine, accusative, singular
देदीप्यमानाम्shining, radiant
देदीप्यमानाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदेदीप्यमान (दीप्)
Formfeminine, accusative, singular
वपुषाby (her) body/beauty
वपुषा:
Karana
TypeNoun
Rootवपुस्
Formneuter, instrumental, singular
श्रियाby splendor/fortune/beauty
श्रिया:
Karana
TypeNoun
Rootश्री
Formfeminine, instrumental, singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
वरवर्णिनीम्the lovely-complexioned (lady)
वरवर्णिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootवरवर्णिनी
Formfeminine, accusative, singular

बृहृदश्च उवाच

D
Damayantī
V
Vidarbha
S
sakhīs (female companions)

Educational Q&A

The verse highlights the traditional Indic linkage between outer radiance and inner auspiciousness (śrī): excellence is perceived through signs of grace, dignity, and the esteem of one’s community (here, the companions who surround her). It subtly frames Damayantī as worthy of honour and a fitting partner in a dharmic narrative.

Bṛhadaśva describes a moment of sight: Damayantī, the Vidarbha princess, is seen amid her companions, shining with beauty and auspicious splendour—setting the stage for the unfolding Nala–Damayantī episode and the recognition of her exceptional stature.