Shloka 35
अध्याय ३३ — कर्म, दैव, हठ, स्वभाव और पुरुषार्थ पर द्रौपदी का उपदेश
Draupadī on Action, Fate, and Human Effort
व्यक्त ते विदितो राजन्नर्थों द्रव्यपरिग्रह: । प्रकृतिं चापि वेत्थास्य विकृतिं चापि भूयसीम्,“राजन! आपको यह अच्छी तरह ज्ञात है कि धनसे ही भोग्य-सामग्रीका संग्रह होता है। धनका जो कारण है, उससे भी आप परिचित हैं और धनके द्वारा जो बहुत-से कार्य सिद्ध होते हैं, उसे भी आप जानते हैं
vyakta te vidito rājann artho dravya-parigrahaḥ | prakṛtiṁ cāpi vetthāsya vikṛtiṁ cāpi bhūyasīm ||
Vaiśampāyana nói: “Tâu Đại vương, bệ hạ đã biết rõ rằng chính của cải mới khiến người ta có thể gom góp vật dụng và nguồn lực để hưởng dùng. Bệ hạ cũng hiểu nguồn gốc—điều làm phát sinh của cải—và lại biết tường tận những hệ quả tiếp nối cùng ảnh hưởng rộng lớn mà của cải có thể đem đến.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores a pragmatic ethical insight: wealth (artha) functions as the enabling means for acquiring resources and accomplishing many aims. A ruler should understand both the sources of wealth and its far-reaching consequences, so that artha can be pursued and used in alignment with dharma rather than becoming a cause of disorder.
Vaiśampāyana addresses the king, appealing to his royal experience and knowledge. He frames wealth as a practical instrument—its acquisition, its causes, and its many effects—setting up or reinforcing a discussion about policy, conduct, and the responsible use of material means within the broader moral narrative of the Vana Parva.