Shloka 5
वैशम्पायन उवाच ततो युधिषछिरो राजा नकुलं वाक्यमब्रवीत् । आरुह्द वृक्ष माद्रेय निरीक्षस्व दिशो दश,वैशम्पायनजी कहते हैं--तदनन्तर राजा युधिष्ठिरने नकुलसे कहा--“माद्रीनन्दन! किसी वृक्षपर चढ़कर सब दिशाओंमें दृष्टिपात करो। कहीं आस-पास पानी हो, तो देखो अथवा जलके किनारे होनेवाले वृक्षोंपर भी दृष्टि डालो। तात! तुम्हारे ये भाई थके-माँदे और प्यासे हैं!
vaiśampāyana uvāca | tato yudhiṣṭhiro rājā nakulaṃ vākyam abravīt | āruhyā vṛkṣaṃ mādrīya nirīkṣasva diśo daśa |
Vaiśampāyana nói: Bấy giờ vua Yudhiṣṭhira bảo Nakula: “Hỡi con của Mādrī, hãy trèo lên một cây và quan sát mười phương. Hãy xem quanh đây có nước chăng, hoặc có những hàng cây báo hiệu bờ sông hay nơi có nước. Này em yêu, các huynh đệ của con đã mệt lả và khổ sở vì khát.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights responsible kingship and fraternal care: Yudhiṣṭhira responds to hardship with practical action and concern for his brothers’ well-being, showing leadership grounded in compassion and duty.
During their hardship in the forest, the brothers are exhausted and thirsty. Yudhiṣṭhira orders Nakula to climb a tree and scan all directions for signs of nearby water, such as waterside vegetation.