Shloka 35
Araṇi Lost to the Deer: Pāṇḍavas Pursue to Preserve Agnihotra (अरणी-हरण प्रसङ्गः)
अप्रदाता पिता वाच्यो वाच्यश्वानुपयन् पति: । मृते भर्तरि पुत्तश्न वाच्यो मातुररक्षिता,“विवाहके योग्य हो जानेपर कनन््याका दान न करनेवाला पिता निन्दनीय है। ऋतुकालमें पत्नीके साथ समागम न करनेवाला पति निन्दाका पात्र है तथा पतिके मर जानेपर विधवा माताकी रक्षा न करनेवाला पुत्र धिक्कारके योग्य है"
aprādātā pitā vācyaḥ vācyaś cānupayan patiḥ | mṛte bhartari putraś ca vācyo mātur arakṣitā ||
Mārkaṇḍeya nói: “Người cha không gả con gái khi nàng đã đến tuổi xứng đáng thì đáng bị chê trách. Người chồng, vào đúng thời kỳ thích hợp, không đến gần vợ mình cũng đáng bị chê trách. Và khi chồng đã qua đời, người con trai không che chở mẹ mình cũng đáng bị khiển trách như vậy.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse lays out three household (gṛhastha) obligations: a father must arrange a timely marriage for an eligible daughter; a husband must fulfill conjugal duty at the appropriate time; and a son must protect and support his mother after the father’s death. Neglect of these is treated as adharma and socially censurable.
In Mārkaṇḍeya’s discourse, he states normative rules of conduct for family life, using a triad of examples (father–husband–son) to emphasize responsibility toward dependents and the maintenance of social and moral order.