Shloka 5
Dyumatsena’s Restoration and Sāvitrī’s Disclosure of Yama’s Boons (आरण्यकपर्व, अध्याय २८२)
न कल्पवृक्षसदृशो यत्नादपि विभूषित: । श्मशानचैत्यद्रुमवद् भूषितो5पि भयंकर:,उसने बड़े यत्नसे अपने-आपको वस्त्राभूषणोंद्वारा सजा रखा था, तो भी कल्पवृक्षके समान आह्वादजनक नहीं जान पड़ता था; अपितु श्मशानभूमिके चैत्यवृक्षकी भाँति भूषित होनेपर भी भयानक प्रतीत होता था
na kalpavṛkṣasadṛśo yatnād api vibhūṣitaḥ | śmaśānacaityadrumavad bhūṣito 'pi bhayaṅkaraḥ ||
Dẫu hắn đã gắng sức tô điểm mình bằng y phục và châu báu, hắn vẫn chẳng đem lại cảm giác khoan khoái như cây Kalpavṛkṣa ban điều ước. Trái lại, dù được trang sức, hắn vẫn hiện lên ghê rợn—như cây thờ ở bãi hỏa táng.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
External adornment cannot transform an inauspicious or frightening nature into something truly pleasing; ethical and inner qualities determine how one is perceived, not mere decoration.
Mārkaṇḍeya describes a figure who has dressed up elaborately, yet instead of appearing delightful like the kalpavṛkṣa, he seems ominous—evoking the eerie sanctity of a cemetery’s memorial tree.