Shloka 273

न त्वामकामां सुश्रोणीं समेष्ये चारुहासिनीम्‌ । सीताके मुखसे यह अत्यन्त निछ्ठदर वचन सुनकर और उनके द्वारा कोरा उत्तर पाकर भी दुर्बुद्धि रावण पुन: इस प्रकार कहने लगा--'सीते! भले ही कामदेव मेरे शरीरको पीड़ा देता रहे, परंतु मैं तुम-जैसी मनोहर मुसकानवाली सुन्दरी युवतीको राजी किये बिना तुम्हारे साथ समागम नहीं करूँगा

na tvām akāṁāṁ suśroṇīṁ sameṣye cāru-hāsinīm |

Mārkaṇḍeya nói: “Hỡi người thắt lưng thon đẹp, hỡi người nụ cười dịu ngọt, ta sẽ không kết hợp với nàng trái ý nàng.” Trong mạch truyện, câu này được dẫn ra giữa lúc Rāvaṇa cưỡng bức truy đuổi Sītā: hắn tự xưng rằng dù dục vọng hành hạ thân mình, hắn cũng sẽ không ép buộc sự giao hoan nếu chưa khiến nàng thuận tình—một lời nói nhằm khoác lên sự săn mồi lớp vỏ tự chế, làm nổi bật đối lập đạo lý giữa dharma chân chính (tôn trọng quyền tự chủ) và sự biện minh xảo trá.

not
:
TypeIndeclinable
Root
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Accusative, Singular
अकामाम्unwilling, not desiring (me)
अकामाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअकाम (अ- + काम)
FormFeminine, Accusative, Singular
सुश्रोणीम्she of beautiful hips
सुश्रोणीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसुश्रोणी
FormFeminine, Accusative, Singular
समेष्येI will unite/consort (with)
समेष्ये:
Karta
TypeVerb
Rootसम् + इ (धातु: इ)
FormFuture (Luṭ), 1st, Singular, Parasmaipada
and
:
TypeIndeclinable
Root
आरुहासिनीम्smiling charmingly
आरुहासिनीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचारुहासिनी
FormFeminine, Accusative, Singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
S
Sītā
R
Rāvaṇa
K
Kāmadeva

Educational Q&A

The verse foregrounds the ethical principle that union without consent is wrong; in context it also warns that immoral characters may use dharmic-sounding language to rationalize coercion, so actions and intent—not pious phrasing—must be judged.

Within Mārkaṇḍeya’s narration of the Rāmāyaṇa episode, Rāvaṇa continues addressing Sītā; after hearing her firm refusal, he speaks again, claiming he will not force her but will try to win her—an attempt to pressure her while appearing restrained.