Shloka 17
सावित्री-यमसंवादः
Sāvitrī’s Dialogue with Yama and the Restoration of Satyavān
यथा नदति सुग्रीवो बलवानेष वानर: । मन्ये चाश्रयवान् प्राप्तो न त्वं निष्क्रान्तुमहीसि,“नाथ! आज सुग्रीव जिस प्रकार गर्जना कर रहा है, उससे मालूम होता है, इस समय उसका बल बढ़ा हुआ है। मेरी समझमें उसे कोई बलवान् सहायक मिल गया है, तभी वह यहाँतक आ सका है। अत: आप घरसे न निकलें”
yathā nadati sugrīvo balavāneṣa vānaraḥ | manye cāśrayavān prāpto na tvaṁ niṣkrāntum arhasi ||
Mārkaṇḍeya nói: “Tâu chúa công! Nhìn cách Sugrīva, con khỉ hùng mạnh ấy, gầm vang như vậy, thiếp cho rằng hôm nay sức lực hắn đã tăng lên rất nhiều. Thiếp đoán hắn đến đây nhờ nương tựa một đồng minh quyền lực; nếu không, hắn chẳng thể tới được chốn này. Vì thế, xin chúa công đừng bước ra khỏi nhà.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights prudent counsel: when signs indicate an opponent’s increased strength—especially through alliances—one should avoid rash action and prioritize safety and strategic restraint.
Mārkaṇḍeya observes Sugrīva’s confident roaring and infers that Sugrīva must have gained powerful backing. He warns his addressed ‘lord’ not to come out, implying danger if one confronts a newly strengthened adversary.