Shloka 16
Sāvitrī’s Trirātra-Vrata and Departure with Satyavān (सावित्रीव्रतनिश्चयः सहगमनं च)
गर्हयन्नेव रामस्तु त्वरितस्तं समासदत् । अपि जीवति वैदेही नेति पश्यामि लक्ष्मण,उपर्युक्तरूपसे लक्ष्मणकी निन्दा करते हुए श्रीरामचन्द्रजी तुरंत उनके पास आ गये और कहने लगे--'लक्ष्मण! मैं देखता हूँ, सीता जीवित भी है या नहीं”
garhayan eva rāmas tu tvaritas taṃ samāsadat | api jīvati vaidehī neti paśyāmi lakṣmaṇa ||
Mārkaṇḍeya nói: Vừa quở trách Lakṣmaṇa, Rāma vội vã đến gần và nói: “Lakṣmaṇa, ta không rõ—Vaidehī còn sống hay đã chết; ta phải tận mắt xem.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse suggests that intense sorrow and fear can distort righteous conduct—Rama’s urgent concern for Sita is natural, yet his reproach of Lakshmana warns that ethical speech and fairness can falter under emotional pressure, especially within close relationships.
Markandeya narrates a moment where Rama, distressed about Sita (Vaidehi), hastens to Lakshmana while still blaming him, and asks in anguish whether Sita is alive or not, insisting on verifying her condition.