Shloka 1
Draupadī’s Lament and the Question of Kṣatriya Forbearance (द्रौपद्याः शोकप्रलापः क्षमानिर्णयश्च)
इस प्रकार श्रीमह्माभारत वनपर्वके अन्तर्गत अर्जुनाथिगमनपर्वमें द्रौपदीके अनुतापपूर्णगचनविषयक सत्ताईसवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ २७ ॥ #ऑप5.0 #:०० () हे - क्षरते इति क्षत्रमू--जो दुष्टोंका क्षरण--नाश करता है, वह क्षत्रिय है। अष्टाविशोश् ध्याय: द्रौपदीद्वारा प्रह्लाद-बलि-संवादका वर्णन--तेज और क्षमाके अवसर द्रौपहुुवाच अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । प्रह्लादस्य च संवाद बलेवैंरोचनस्य च,द्रौपदी कहती है--महाराज! इस विषयमें प्रह्नमाद तथा विरोचनपुत्र बलिके संवादरूप इस प्राचीन इतिहासका उदाहरण दिया करते हैं
vaiśampāyana uvāca | iti śrīmahābhārate vanaparvaṇi antar-gate arjunābhigamana-parvaṇi draupadyā anutāpa-pūrṇa-vacana-viṣayakaḥ saptaviṃśo 'dhyāyaḥ samāptaḥ || 27 || aṭṭhāviṃśo 'dhyāyaḥ—draupadyā prahlāda-bali-saṃvādasya varṇanam—tejaḥ kṣamā ca yathāvasaram | draupadī uvāca | atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam | prahlādasya ca saṃvādaṃ baler vairocanasya ca ||
Vaiśampāyana nói: Thế là kết thúc chương hai mươi bảy của Vana Parva trong Śrī Mahābhārata, thuộc đoạn “Arjuna lên đường”, nói về những lời ăn năn của Draupadī. Nay bắt đầu chương hai mươi tám, thuật lại việc Draupadī kể câu chuyện đối thoại giữa Prahlāda và Bali—nêu rõ rằng cả uy lực rực lửa (tejas) lẫn đức nhẫn nhịn (kṣamā) đều có lúc thích hợp. Draupadī nói: “Trong việc này nữa, người đời thường dẫn một điển tích cổ xưa: cuộc đối thoại của Prahlāda và Bali, con trai của Virocana.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical inquiry: when should one employ tejas (assertive strength) and when kṣamā (forbearance). Draupadī introduces an ancient exemplum—the Prahlāda–Bali dialogue—to guide judgment about appropriate conduct in difficult circumstances.
A chapter colophon closes the previous chapter about Draupadī’s remorseful speech, and the new chapter opens with Draupadī announcing that she will cite an old story: the conversation between Prahlāda and Bali, son of Virocana.