Shloka 39
Sāvitrī’s Report and Nārada’s Prognosis (सावित्र्याख्यान—सत्यवान्-गुणवर्णनं तथा अल्पायुषः पूर्वसूचना)
(श्रीरम उवाच गच्छ तात प्रजा रक्ष्या: सत्य॑ रक्षाम्यहं पितु: ।) विसर्जित: स रामेण पितुर्वचनकारिणा । नन्दिग्रामे5करोद्ू राज्यं पुरस्कृत्यास्य पादुके
śrīrāma uvāca | gaccha tāta prajā rakṣyāḥ, satyaṃ rakṣāmy ahaṃ pituḥ | visṛjitaḥ sa rāmeṇa piturvacanakāriṇā | nandigrāme 'karod rājyaṃ puraskṛtyāsya pāduke ||
Śrī Rāma nói: “Hãy đi đi, em yêu. Dân chúng phải được che chở; còn ta thì đang gìn giữ lời chân thật của phụ vương (lời thệ ước của Người).” Nói vậy, Rāma—bậc luôn làm theo mệnh lệnh của cha—tiễn em trở về. Bharata bèn quay lại, đặt đôi dép (pādukā) của Rāma lên trước như biểu tượng của vương quyền chính thống, ở lại Nandigrāma và cai quản vương quốc từ nơi ấy.
(श्रीरम उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharma as fidelity to a pledged word: Rāma upholds his father’s promise even at personal cost, while Bharata protects the people without usurping authority—governing only as a trustee under the emblem of Rāma’s sandals.
Rāma instructs Bharata to return and safeguard the subjects, declaring that he himself is safeguarding his father’s truth. Rāma then dismisses him, and Bharata returns to Nandigrāma, administering the kingdom with Rāma’s sandals placed foremost as the sign that Rāma remains the rightful king.