Shloka 6
रामस्य सुग्रीवप्रति रोषः — हनूमता सीतादर्शनवृत्तान्तः
Rāma’s Reproach of Sugrīva; Hanūmān’s Report of Seeing Sītā
भद्रे! हम तुम्हारा सम्मान बढ़ाते हुए तुम्हारे पिता और पतिका परिचय पूछ रहे हैं। तुम अपने बन्धु-बान्धव, पति और कुलका यथार्थ परिचय दो और यह भी बताओ कि तुम यहाँ कौन-सा कार्य करती हो? ।। अहं तु राज्ञ: सुरथस्य पुत्रो यं कोटिकास्येति विदुर्मनुष्या: । असौ तु यस्तिष्ठति काञ्चनाड़्रे रथे हुतोडग्निश्चयने यथैव
bhadre! ahaṁ tumhāra sammāna baḍhāte hue tumhāre pitā aura patikā paricaya pūcha rahe haiṁ. tuma apane bandhu-bāndhava, pati aura kulakā yathārtha paricaya do aura yaha bhī batāo ki tuma yahāṁ kauna-sā kārya karatī ho? || ahaṁ tu rājñaḥ surathasya putro yaṁ koṭikāsye iti vidur manuṣyāḥ | asau tu yas tiṣṭhati kāñcanādre rathe hutodagniś cayane yathaiva ||
“Thưa nương tử, với lòng kính trọng, chúng ta hỏi về dòng dõi của nàng: xin nói thật phụ thân và phu quân nàng là ai, thân tộc nàng là ai, nàng thuộc gia tộc nào, và nàng đang làm việc gì ở đây. Còn ta, ta là con của vua Suratha; người đời biết ta với tên Koṭikāsya. Và người đang đứng kia trên ngọn núi vàng—tựa như thần Lửa Agni ngự trên chiến xa, rực cháy trong tòa quang huy của chính mình.”
कोटिक उवाच
Educational Q&A
The passage foregrounds dharmic social conduct: even when questioning a stranger, one should speak with respect (bhadre) and seek truthful identity and purpose. It also reflects the epic’s emphasis on lineage and duty (kārya) as key markers of social and ethical order.
Koṭikāsya addresses a woman politely, asking her to state her father, husband, relatives, clan, and the work she is doing there. He then identifies himself as King Suratha’s son and points to another figure standing on a ‘golden mountain,’ comparing that person’s brilliance to Agni seated on his chariot.