Shloka 17
जयद्रथ-निग्रहः — Jayadratha Restrained, Shamed, and Released
ते करान् सम्प्रयच्छन्तु सुवर्ण च कृताकृतम् । तेन ते क्रियतामद्य लाड़लं नृपसत्तम,'राजेन्द्र! आप उसीके द्वारा भगवानका यजन कीजिये और इसके सम्बन्धमें मेरी यह बात सुनिये। पृथ्वीनाथ! ये जो सब भूपाल आपको कर देते हैं, इन्हें आज्ञा दीजिये--ये लोग आपको सुवर्णके बने हुए आभूषण तथा सुवर्ण “कर' के रूपमें अर्पण करें। नृपश्रेष्ठ! उसी सुवर्णसे आप एक हल तैयार करवाइये
te karān samprayacchantu suvarṇaṃ ca kṛtākṛtam | tena te kriyatām adya lāḍalaṃ nṛpasattama ||
Vaiśampāyana nói: “Hãy để họ dâng nộp các khoản cống—cả vàng, dù đã chế tác hay còn thô. Với số vàng ấy, hỡi bậc vương giả tối thượng, hãy cho làm một chiếc cày ngay hôm nay.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Tribute and wealth received by a ruler should be directed toward purposeful, dharma-consistent action. The verse emphasizes responsible kingship: resources collected from subjects or subordinate kings are to be used as instruments for a defined public/ritual aim rather than mere personal indulgence.
Vaiśampāyana reports an instruction addressed to a king: order the tributary rulers to present gold—both worked ornaments and raw bullion—and use that gold immediately to have a plough made, preparing for a specific undertaking connected with the broader episode.