Shloka 16
जयद्रथविमोचन–पलायनवृत्तान्तः
Recovery of Draupadī and Jayadratha’s flight
दक्षिणस्यां दिशि नृपान् करान् सर्वानदापयत् | उसने रणभूमिमें केरल नरेश, राजा नील तथा वेणुदारिपुत्रको हराया और दक्षिण दिशामें अन्य जितने प्रमुख भूपाल थे, उन सबको जीतकर उनसे कर वसूल किया ।। १५६ || शैशुपालिं ततो गत्वा विजिग्ये सूतनन्दन:
vaiśampāyana uvāca | dakṣiṇasyāṃ diśi nṛpān karān sarvān adāpayat | śaiśupāliṃ tato gatvā vijigye sūtanandanaḥ ||
Vaiśampāyana nói: Ở phương Nam, ông buộc tất cả các vua phải nộp cống. Rồi tiến đến xứ của dòng Śaiśupāla, người con của người đánh xe (Karna) cũng chinh phục nơi ấy.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse reflects a political-dharmic idea of sovereignty: conquest is completed when defeated rulers acknowledge overlordship by paying tribute. Such power carries ethical responsibility—rule must be maintained through order and protection, not mere violence.
Vaiśampāyana narrates Karṇa’s campaign: he subdues southern kings and exacts tribute from them, then advances to the Śaiśupāla-associated region and conquers it as well.