Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

द्रौपदी-शैब्यसंवादः — Draupadī’s Identification and Counsel on Hospitality

शत्रुओंने मेरी हँसी उड़ायी है। मुझे अपने पौरुषका अभिमान था; किंतु यहाँ मैं कोई पुरुषार्थ न दिखा सका। पराक्रमी पाण्डवोंने अवहेलनापूर्ण दृष्टिसे मुझे देखा है। (ऐसी दशामें मुझे इस जीवनसे विरक्ति हो गयी है)

śatrubhiḥ me hāsyaṃ kṛtam; mama pauruṣe ’bhimāna āsīt, kintu iha ahaṃ kiñcid api puruṣārthaṃ na darśitavān. parākramibhiḥ pāṇḍavaiḥ avajñayā dṛṣṭyā ahaṃ dṛṣṭaḥ. (evaṃvidhāyāṃ daśāyāṃ mama asmin jīvite viraktir utpannā)

Kẻ thù đã nhạo báng ta. Ta từng tự phụ về khí phách nam nhi; vậy mà ở đây ta chẳng thể bộc lộ một nỗ lực hay dũng công nào. Những Pāṇḍava hùng mạnh đã nhìn ta bằng ánh mắt khinh miệt. Trong cảnh ấy, ta sinh chán ghét chính sự sống—danh dự bị thương hóa thành tuyệt vọng và một quyết tâm hiểm độc.

शत्रुभिःby enemies
शत्रुभिः:
Karana
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Instrumental, Plural
मेof me / my
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
हासःlaughter, mockery
हासः:
Karta
TypeNoun
Rootहास
FormMasculine, Nominative, Singular
कृतःmade (done)
कृतः:
Karma
TypeVerb
Rootकृ
FormMasculine, Nominative, Singular
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Instrumental, Singular
पौरुषस्यof manliness/valor
पौरुषस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपौरुष
FormNeuter, Genitive, Singular
अभिमानःpride
अभिमानः:
Karta
TypeNoun
Rootअभिमान
FormMasculine, Nominative, Singular
आसीत्was
आसीत्:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect, 3, Singular
किन्तुbut
किन्तु:
TypeIndeclinable
Rootकिन्तु
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Nominative, Singular
किञ्चित्any, at all
किञ्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित्
पुरुषार्थम्manly effort, valorous deed
पुरुषार्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुरुषार्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
दर्शितवान्having shown / showed
दर्शितवान्:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
FormMasculine, Nominative, Singular
पराक्रमिणःvaliant
पराक्रमिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootपराक्रमिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
पाण्डवाःthe Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
अवहेलनयाwith contempt
अवहेलनया:
Karana
TypeNoun
Rootअवहेलना
FormFeminine, Instrumental, Singular
दृष्ट्याwith a look
दृष्ट्या:
Karana
TypeNoun
Rootदृष्टि
FormFeminine, Instrumental, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, Singular
अपश्यन्saw, looked at
अपश्यन्:
Karta
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperfect, 3, Plural
एतस्याम्in this
एतस्याम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootएतद्
FormFeminine, Locative, Singular
दशायाम्in (this) condition/state
दशायाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदशा
FormFeminine, Locative, Singular
मेto me / for me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
जीवितात्from life
जीवितात्:
Apadana
TypeNoun
Rootजीवित
FormNeuter, Ablative, Singular
विरक्तिःdispassion, detachment
विरक्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootविरक्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
अभवत्arose, happened
अभवत्:
Karta
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect, 3, Singular

दुर्योधन उवाच

D
Duryodhana
P
Pāṇḍavas
E
enemies (śatravaḥ)