Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Mudgalasya Svarga-nirvedaḥ

Mudgala’s Disenchantment with Heaven

तदनन्तर बन्धनमुक्त हुए दुर्योधनसे भाइयोंसहित युधिष्ठिरने प्रेमपूर्वक यह बात कही --

tadanantaraṁ bandhanamuktaḥ san duryodhanena saha bhrātṛbhiḥ yudhiṣṭhiraḥ premṇā idaṁ vacanam uvāca —

Rồi sau đó, khi Duryodhana đã được thả khỏi cảnh giam cầm, Yudhiṣṭhira—cùng các em mình và trước mặt Duryodhana—đã nói những lời sau với sự ân cần mà vẫn giữ chừng mực.

तदनन्तरम्thereafter
तदनन्तरम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतद् + अनन्तर
बन्धनमुक्तःfreed from bondage
बन्धनमुक्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootबन्धन + मुक्त
FormMasculine, Nominative, Singular
अभवत्became/was
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect, 3, Singular
दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Nominative, Singular
भ्रातृभिःwith (his) brothers
भ्रातृभिः:
Karana
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रेमपूर्वकम्affectionately
प्रेमपूर्वकम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootप्रेम + पूर्वक
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
वाक्यम्statement/words
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Accusative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yudhiṣṭhira
D
Duryodhana
P
Pāṇḍava brothers

Educational Q&A

Even in conflict, dharma is protected through restraint and benevolent speech. Yudhiṣṭhira’s affectionate address models how a righteous person avoids vindictiveness and seeks to preserve moral order and social dignity.

After a situation of captivity ends and Duryodhana is freed, Yudhiṣṭhira, accompanied by his brothers, speaks to him kindly. The verse functions as a narrative transition introducing Yudhiṣṭhira’s forthcoming words.