Shloka 12
Vyāsa’s Consolation to Yudhiṣṭhira: Tapas, Kāla, and the Difficulty of Dāna (दान-तपस्-विवेकः)
सान्त्वपूर्वमिदं वाक्यमुवाच खचरान् रणे । विसर्जयत राजानं भ्रातरं मे सुयोधनम्,तो भी उस समय शत्रुओंको संताप देनेवाले सव्यसाची अर्जुनने रणदुर्जय आकाशचारी गन्धर्वोंकी समझाते हुए इस प्रकार कहा--“तुम सब लोग मेरे भाई राजा दुर्योधनको छोड़ दो'
sāntvapūrvam idaṃ vākyam uvāca khacarān raṇe | visarjayata rājānaṃ bhrātaraṃ me suyodhanam ||
Rồi giữa chiến địa, chàng dùng lời lẽ hòa nhã mà nói với các Gandharva bay lượn trên không: “Hãy thả nhà vua—anh ta của ta, Suyodhana (Duryodhana).” Trong lời thỉnh cầu ấy, người nói tìm cách kìm bớt bạo lực bằng sự thuyết phục, nêu lên bổn phận ruột thịt ngay cả với một người thân nhiều lỗi lầm, và mong ngăn sự thù hằn leo thang.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even amid conflict, one should attempt sāntva (conciliation) before force. The verse highlights ethical restraint and the pull of familial duty: the speaker seeks to prevent further harm by requesting the release of his brother, showing that dharma can require protecting kin and limiting vengeance.
During a battle encounter with the air-moving Gandharvas, the speaker addresses them calmly and commands/request them to release King Suyodhana (Duryodhana), who has been seized or is under threat, aiming to end the confrontation without further bloodshed.