Shloka 26

प्रमृष्टभाण्डा मृष्टान्ना काले भोजनदायिनी । संयता गुप्तधान्या च सुसम्मृष्टनिवेशना,“मैं घरके बर्तनोंको माँज-धोकर साफ रखती हूँ। शुद्ध एवं स्वादिष्ट रसोई तैयार करके सबको ठीक समयपर भोजन कराती हूँ। मन और इन्द्रियोंको संयममें रखकर घरमें गुप्तरूपसे अनाजका संचय रखती हूँ और घरको झाड़-बुहार, लीप-पोतकर सदा स्वच्छ एवं पवित्र बनाये रखती हूँ

pramṛṣṭabhāṇḍā mṛṣṭānnā kāle bhojanadāyinī | saṃyatā guptadhānyā ca susammṛṣṭaniveśanā ||

Vaiśaṃpāyana nói: “Ta giữ cho đồ dùng trong nhà được chà rửa sạch sẽ. Ta nấu những món ăn tinh khiết, chín kỹ, rồi dọn bữa cho mọi người đúng giờ. Với tâm trí và các giác quan được chế ngự, ta kín đáo tích trữ thóc lúa trong nhà; và ta quét dọn, trát sửa, chăm nom nơi ở—luôn sạch sẽ và thanh tịnh.”

प्रमृष्टभाण्डाshe whose vessels are well-cleaned
प्रमृष्टभाण्डा:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रमृष्ट-भाण्डा
FormFeminine, Nominative, Singular
मृष्टान्नाshe whose food is clean/choice (well-prepared)
मृष्टान्ना:
Karta
TypeAdjective
Rootमृष्ट-अन्ना
FormFeminine, Nominative, Singular
कालेat the proper time
काले:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Locative, Singular
भोजनदायिनीgiver of meals (one who serves food)
भोजनदायिनी:
Karta
TypeNoun
Rootभोजन-दा (दायिनी)
FormFeminine, Nominative, Singular
संयताself-restrained
संयता:
Karta
TypeAdjective
Rootसंयत
FormFeminine, Nominative, Singular
गुप्तधान्याshe whose grain stores are kept hidden/secure
गुप्तधान्या:
Karta
TypeAdjective
Rootगुप्त-धान्य
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सुसम्मृष्टनिवेशनाshe whose dwelling/household is very well-cleaned and arranged
सुसम्मृष्टनिवेशना:
Karta
TypeAdjective
Rootसु-सम्-मृष्ट-निवेशन
FormFeminine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
H
household vessels (bhāṇḍa)
F
food/meal (anna/bhojana)
G
grain stores (dhānya)
D
dwelling/house (niveśana)

Educational Q&A

The verse highlights gṛhastha-dharma: disciplined self-control, punctual hospitality, careful management of provisions, and maintaining cleanliness and purity in the home—ethical order expressed through everyday duties.

In Vaiśaṃpāyana’s narration, a woman (speaking in the surrounding context) describes her exemplary household conduct—keeping utensils and the home clean, preparing pure food on time, and discreetly storing grain—presenting an ideal of domestic responsibility.