Shloka 343

Duryodhana’s Śaraṇāgati and the Pāṇḍavas’ Resolve

Gandharva Encounter

Devanagari script

यात्यमोघो महायक्षो दक्षिणं पक्षमास्थित: । मालाधारी जृम्भकगण, यक्ष तथा राक्षसोंसे सुशोभित महायक्ष अमोघ भगवान्‌ शंकरके दाहिने भागमें रहकर चल रहा था

Transliteration

yāty amogho mahāyakṣo dakṣiṇaṃ pakṣam āsthitaḥ | mālādhārī jṛmbhakagaṇa-yakṣa-tathā rākṣasaiḥ suśobhitaḥ mahāyakṣa amogho bhagavān śaṅkarasya dāhine bhāge sthitvā calati sma |

Translation

Mārkaṇḍeya nói: Đại Dạ-xoa tên Amogha tiến bước, chiếm vị trí ở bên phải. Mang vòng hoa, lại được các đoàn Jṛmbhaka, Dạ-xoa và La-sát vây quanh hộ tống rực rỡ, vị đại Dạ-xoa hùng mạnh ấy vẫn đi sát bên phải của đức Śaṅkara—dấu hiệu của sự gần gũi được tôn vinh và lòng phụng sự tận tụy đối với bậc thần linh.

Word by Word

• याति: goes, proceeds
• Type: Verb
• Root: या (गत्यर्थक धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन

• अमोघः: unfailing, infallible
• अमोघः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अमोघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• महायक्षः: the great Yaksha
• महायक्षः: Karta
• Type: Noun
• Root: महायक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• दक्षिणम्: right (side)
• दक्षिणम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: दक्षिण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पक्षम्: side, flank
• पक्षम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आस्थितः: having taken position; stationed
• Type: Verb
• Root: आ-स्था (धातु) / आस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन, क्त (भूतकर्मणि/निष्ठा)

Speaker

मार्कण्डेय उवाच

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Amogha (Mahāyakṣa)
• Śaṅkara (Śiva)
• Yakṣas
• Rākṣasas
• Jṛmbhakas

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights the ethic of reverent order: powerful beings display devotion and proper conduct by taking an honored yet subordinate position beside the deity (the right side signifying auspicious proximity and service).

What is happening in the narrative?

Mārkaṇḍeya describes the great Yakṣa Amogha moving along while stationed on Śaṅkara’s right, adorned with garlands and accompanied by groups of Jṛmbhakas, Yakṣas, and Rākṣasas—depicting Śiva’s majestic entourage in motion.