Shloka 53
Duryodhana Seized by Citraseṇa; Kaurava Petition to Yudhiṣṭhira (दुर्योधनापहारः / चित्रसेनगन्धर्वग्रहणम्)
आविशन्ति च यं यक्षा: पुरुष कालपर्यये । उन्माद्यति स तु क्षिप्रं ज्ञेयो यक्षग्रहस्तु सः,कालक्रमसे जिस पुरुषमें यक्षोंका आवेश होता है, उसे भी पागल होते देर नहीं लगती। इसे 'यक्षग्रह' की बाधा जाननी चाहिये
āviśanti ca yaṃ yakṣāḥ puruṣaṃ kālaparyaye | unmādyati sa tu kṣipraṃ jñeyo yakṣagrahas tu saḥ ||
Mārkaṇḍeya nói: “Khi đến một bước ngoặt định mệnh của thời gian, các Yakṣa nhập vào và khống chế một người, người ấy rất nhanh rơi vào cơn cuồng loạn. Hãy biết chứng ấy gọi là ‘yakṣa-graha’—bị Yakṣa ám nhập.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse warns that certain sudden mental disturbances are traditionally understood as ‘graha’ afflictions—here, Yakṣa-seizure—arising at adverse turns of time; it urges discernment about causes of suffering and the need for timely protective or remedial action.
Mārkaṇḍeya explains a specific type of supernatural affliction: when Yakṣas ‘enter’ a person during an inauspicious time, the person rapidly becomes deranged; this condition is identified as yakṣa-graha.