Shloka 43
चित्रसेनगन्धर्वैः कौरवसंनिपातः
Citrasena and the Kaurava engagement
अस्माकं त्वं पतिरिति ब्रुवाणा: सर्वतो दिश: । तदनन्तर सारी देवसेनाएँ सहस्रोंकी संख्यामें सब दिशाओंसे उनके पास आयीं और कहने लगीं--'आप ही हमारे पति हैं” ।। ४२ ई ।। ता: समासाद्य भगवान् सर्वभूतगणैर्वृत:
asmākaṃ tvaṃ patir iti bruvāṇāḥ sarvato diśaḥ | tadanantaraṃ sārī devasenāḥ sahasrōṃkī saṅkhyāmeṃ sab diśāoṃse unke pās āyīṃ aur kahane lagīṃ—‘āp hī hamāre pati haiṃ’ || 42 || tāḥ samāsādya bhagavān sarvabhūtaganair vṛtaḥ || 43 ||
Từ mọi phía họ kêu lên: “Ngài là phu quân của chúng ta!” Ngay sau đó, vô số đạo binh thiên giới từ bốn phương kéo đến gần và tuyên xưng: “Chỉ riêng Ngài là chúa tể của chúng ta!” Khi họ đã đến gần, Đấng Thế Tôn đứng đó, được vây quanh bởi muôn loài chúng sinh.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical burden of acknowledged lordship: when many beings claim someone as their ‘pati’ (protector/lord), authority is not merely power but a responsibility to uphold order and welfare. It also suggests that legitimacy is affirmed through voluntary submission and recognition, not only through force.
From all directions, groups declare to a central figure, “You are our husband/lord.” Then innumerable divine armies arrive and make the same claim. The ‘Bhagavān’ is depicted as being approached and then standing surrounded by hosts of beings, emphasizing his central, commanding status in the scene.