Shloka 25

द्रौपदी–सत्यभामा संवादः

Draupadī and Satyabhāmā on ethical household conduct

Devanagari script

दक्षिणानिनिर्यदा द्वाभ्यां संसजेत तदा किल | इष्टिरष्टाकपालेन कार्या वै वीतयेडग्नये,जब दक्षिणाग्निका गार्हपत्य तथा हवनीय नामक दो अग्नियोंसे संसर्ग हो जाय, तब मिट्टीके आठ पुरवोंमें संस्कारपूर्वक तैयार किये हुए पुरोडाशद्वारा “वीति” नामक अग्निके लिये आहुति देनी चाहिये

Transliteration

dakṣiṇāgnir yadā dvābhyāṃ saṃsajeta tadā kila | iṣṭir aṣṭākapālena kāryā vai vītaye ’gnaye ||

Translation

Mārkaṇḍeya nói: “Khi Dakṣiṇāgni (ngọn lửa phương Nam) tình cờ chạm vào hai ngọn lửa kia—Gārhapatya và Havanīya—thì theo điều đã định, phải làm lễ iṣṭi: dùng lễ vật chuẩn bị theo nghi thức trong tám đĩa đất, và dâng oblation cho Agni mang danh Vīti.”

Word by Word

• दक्षिणा: the Dakṣiṇā fire (southern fire)
• दक्षिणा: Karta
• Type: Noun
• Root: दक्षिणा
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• अनिनिर्यदा: when (at the time when)
• अनिनिर्यदा: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: अनिनिर्यदा

• द्वाभ्याम्: with two (fires)
• द्वाभ्याम्: Karana
• Type: Adjective
• Root: द्वि
• Form: Masculine/Neuter, Instrumental, Dual

• संसजेत: should come into contact / should be in conjunction
• Type: Verb
• Root: संसज्
• Form: Optative (Vidhi-lin), Third, Singular, Parasmaipada

• तदा: then
• तदा: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तदा

• किल: indeed / it is said
• Type: Indeclinable
• Root: किल

• इष्टिः: a sacrifice (iṣṭi-offering/rite)
• इष्टिः: Karta
• Type: Noun
• Root: इष्टि
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• अष्टाकपालेन: with an eight-cup (eight-potshard) offering-vessel
• अष्टाकपालेन: Karana
• Type: Noun
• Root: अष्टाकपाल
• Form: Neuter, Instrumental, Singular

• कार्या: to be performed / should be done
• Type: Adjective
• Root: कार्य
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• वै: indeed / certainly
• Type: Indeclinable
• Root: वै

• वीतये: for Vīti (name of a fire/rite)
• वीतये: Sampradana
• Type: Noun
• Root: वीति
• Form: Feminine, Dative, Singular

• अग्नये: for Agni / to the fire
• अग्नये: Sampradana
• Type: Noun
• Root: अग्नि
• Form: Masculine, Dative, Singular

Speaker

मार्कण्डेय उवाच

Characters & Entities

• मार्कण्डेय (Mārkaṇḍeya)
• दक्षिणाग्नि (Dakṣiṇāgni)
• गार्हपत्य (Gārhapatya)
• आहवनीय (Āhavanīya)
• अग्नि (Agni)
• वीति (Vīti)
• अष्टकपाल (aṣṭakapāla offering-dishes)
• इष्टि (iṣṭi rite)