Shloka 55
पञ्चवर्णोत्पत्तिः — The Origin of the Five-Colored Fiery Being and Ritual-Disruptor Lineages
द्विजश्रेष्ठ! इन्द्रियसंयम, सत्यभाषण और मनोनिग्रह--इनके द्वारा मनुष्य ब्रह्मके परमपदको प्राप्त कर लेता है ।। ब्राह्मण उवाच इन्द्रियाणि तु यान्याहु: कानि तानि यतव्रत । निग्रहश्न॒ कथं कार्यो निग्रहस्य च कि फलम्,ब्राह्मणने पूछा--उत्तम व्रतका पालन करनेवाले व्याध! जिन्हें इन्द्रिय कहते हैं, वे कौन-कौन हैं? उनका निग्रह कैसे करना चाहिये? और उस निग्रहका फल क्या है?
brāhmaṇa uvāca | indriyāṇi tu yāny āhuḥ kāni tāni yatavrata | nigrahaḥ kathaṃ kāryo nigrahasya ca kiṃ phalam ||
Bà-la-môn nói: “Hỡi người giữ những lời nguyện thù thắng, những năng lực nào được gọi là các căn (giác quan)? Phải thực hành sự chế ngự chúng ra sao, và quả báo của sự chế ngự ấy là gì?”
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse frames self-mastery as a central ethical discipline: understanding what the senses are, learning how to restrain them, and recognizing the spiritual and moral results that follow from such restraint.
In the ongoing dialogue, the Brahmin questions the disciplined Vyādha, asking for a clear account of the senses, the method of controlling them, and the benefits gained through that control.