Shloka 47
Agni’s Withdrawal to the Forest and Identification with Āṅgirasa (अग्न्याङ्गिरस-इतिहासः)
ब्राह्मण उवाच प्रीतो5स्मि तव भद्रें ते गत: क्रोधश्व॒ शोभने । उपालम्भस्त्वयात्युक्तो मम नि:श्रेयसं परम् । स्वस्ति ते5स्तु गमिष्यामि साधयिष्यामि शोभने,(धन्या त्वमसि कल्याणि यस्यास्ते वृत्तमीदृशम् ।) ब्राह्मण बोला--शुभे! तुम्हारा भला हो। मैं तुमपर बहुत प्रसन्न हूँ। मेरा सारा क्रोध दूर हो गया। तुमने जो उलाहना दिया है, वह अनुचित वचन नहीं, मेरे लिये परम कल्याणकारी है। शोभने! तुम्हारा कल्याण हो। अब मैं जाऊँगा और अपना कार्यसाधन करूँगा। कल्याणि! तुम धन्य हो, जिसका सदाचार इतनी उच्चकोटिका है
brāhmaṇa uvāca prīto ’smi tava bhadre te gataḥ krodhaś ca śobhane | upālambhas tvayātyukto mama niḥśreyasaṃ param | svasti te ’stu gamiṣyāmi sādhayiṣyāmi śobhane (dhanyā tvam asi kalyāṇi yasyās te vṛttam īdṛśam) ||
Bà-la-môn nói: “Hỡi người nữ cát tường, phúc lành đến với nàng. Ta thật lòng hài lòng về nàng; cơn giận của ta đã tan biến hoàn toàn. Lời quở trách nàng nói không hề bất tiện—trái lại, đó là điều thiện tối thượng đối với ta. Mong an lành thuộc về nàng, hỡi người đẹp. Nay ta sẽ ra đi và hoàn thành việc mình. Thật phúc thay cho nàng, hỡi người hiền, vì hạnh kiểm của nàng cao quý đến thế.”
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
A sincere, well-aimed admonition (upālambha) can become a person’s highest welfare (niḥśreyasa) when it dissolves anger and restores right judgment; true virtue includes the humility to accept correction and bless the one who offers it.
A brāhmaṇa, previously angered, addresses a virtuous woman who has reproached him; he acknowledges her words as beneficial rather than offensive, declares his anger gone, blesses her, praises her exemplary conduct, and says he will depart to accomplish his intended task.