Shloka 963

Vyādha–Brāhmaṇa Saṃvāda: Śāpa, Vṛtta-Dharma, and Counsel Against Viṣāda

Grief

Devanagari script

एकपनन्‍न्यश्न या नार्यों याश्व॒ सत्यं वदन्त्युत । “ब्रह्मम! समाजमें सदा आदर पानेवाली सदाचारिणी स्त्रियाँ जो महान्‌ कार्य करती हैं वह अत्यन्त कठिन है। जो लोग पिता-माताकी सेवा करते हैं उनका कर्म भी बहुत कठिन है। पतिव्रता तथा सत्यवादिनी स्त्रियाँ अत्यन्त कठोर धर्मका पालन करती हैं

Transliteration

ekapannāśnī yā nāryo yāś ca satyaṃ vadanty uta |

Translation

Vaiśampāyana nói: Phụ nữ sống tiết chế nghiêm ngặt trong ăn uống và hạnh kiểm, cùng những người nói lời chân thật, đang gìn giữ một kỷ luật khắc nghiệt. Những người phụ nữ đức hạnh ấy—được xã hội kính trọng—làm nên việc cực kỳ khó nhọc; cũng như những ai phụng dưỡng cha mẹ đang gánh một bổn phận nặng nề. Người vợ tận trung (pativratā) và người phụ nữ chân ngôn, nhờ kiên trì giữ dharma, đang thực hành một con đường đạo đức nghiêm cẩn.

Word by Word

• [{'term': 'ekapannāśnī (एकपन्नाश्नी)', 'definition': 'a woman who eats sparingly/with restraint

• one observing strict dietary discipline (austerity)'}, {'term': 'nāryaḥ (नार्यः)', 'definition': 'women'}, {'term': 'satyaṃ vadanti (सत्यं वदन्ति)', 'definition': 'speak truth

• are truthful'}, {'term': 'uta (उत)', 'definition': 'and also

• moreover'}, {'term': 'patīvratā (पतिव्रता)', 'definition': 'a wife devoted to her husband

• one who keeps the vow of fidelity and service'}, {'term': 'dharma (धर्म)', 'definition': 'moral law

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• virtuous women (nāryaḥ)
• father (pitā)
• mother (mātā)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights the difficulty and moral strength involved in living truthfully, practicing restraint, serving one’s parents, and observing the pativratā ideal—presenting these as rigorous forms of dharma.

What is happening in the narrative?

Vaiśampāyana, as narrator, generalizes about exemplary conduct: he praises socially honoured virtuous women and those devoted to parents, emphasizing that such ethical commitments are demanding and constitute a hard discipline.