Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

पञ्चमहाभूतगुण-इन्द्रियनिग्रह-उपदेशः | Teaching on the Qualities of the Five Elements and Sense-Control

वैशम्पायन उवाच युधिष्ठिरेणैवमुक्तो मार्कण्डेयो महामुनि: । धौन्धुमारमुपाख्यानं कथयामास भारत,वैशम्पायनजीने कहा--भारत! धर्मराज युधिष्ठिरके ऐसा कहनेपर महामुनि मार्कण्डेयने धुन्धुमारकी कथा प्रारम्भ की

Vaiśampāyana uvāca: Yudhiṣṭhireṇaivam ukto Mārkaṇḍeyo mahāmuniḥ | Dhaundhumāram upākhyānaṃ kathayām āsa, Bhārata ||

Vaiśampāyana nói: Khi Pháp vương Yudhiṣṭhira đã nói như vậy, đại thánh hiền Mārkaṇḍeya, được thỉnh cầu theo cách ấy, liền bắt đầu thuật lại cho ngươi, hỡi Bhārata, truyền thuyết về Dhaundhumāra.

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
युधिष्ठिरेणby Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरेण:
Karana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Instrumental, Singular
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्तःaddressed / spoken to
उक्तः:
TypeVerb
Rootवच्
FormPast passive participle (kta), Masculine, Nominative, Singular
मार्कण्डेयःMārkaṇḍeya
मार्कण्डेयः:
Karta
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय
FormMasculine, Nominative, Singular
महामुनिःthe great sage
महामुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootमहामुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
धौन्धुमारम्Dhaundhumāra (name/epithet)
धौन्धुमारम्:
TypeNoun
Rootधौन्धुमार
FormMasculine, Accusative, Singular
उपाख्यानम्narrative, episode
उपाख्यानम्:
Karma
TypeNoun
Rootउपाख्यान
FormNeuter, Accusative, Singular
कथयामासbegan to narrate / narrated
कथयामास:
TypeVerb
Rootकथय्
FormPeriphrastic perfect (ām-pratyaya), 3rd, Singular, Parasmaipada
आमindeed (particle; also part of periphrastic perfect formation)
आम:
TypeIndeclinable
Rootआम्
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yudhiṣṭhira
M
Mārkaṇḍeya
D
Dhaundhumāra
B
Bhārata

Educational Q&A

The verse frames dharma as something clarified through exemplary tradition: a righteous king’s inquiry is answered not merely with abstract rules, but with an instructive upākhyāna (illustrative legend) narrated by a realized sage.

After Yudhiṣṭhira speaks, Mārkaṇḍeya responds by beginning the Dhaundhumāra episode; Vaiśampāyana, as the outer narrator, signals this transition into a new embedded story.