Shloka 23
Āraṇyaka-parva Adhyāya 199: Dharmavyādha on Svakarma, Vidhi, and the Limits of Ahiṃsā
अथास्य ब्राह्मणो हस्तमगृह्नात्ू । अब्रवीच्चैनं जितक्रोधोडसि न ते किज्चिदपरित्याज्यं ब्राह्मुणार्थे ब्राह्मणोडपि त॑ महाभागं सभाजयत्,“तब ब्राह्मणने उनका हाथ पकड़ लिया और कहा--'राजन्! तुमने क्रोधको जीत लिया है। तुम्हारे पास कोई ऐसी वस्तु नहीं है, जिसे तुम ब्राह्मणके लिये न दे सको।' ऐसा कहकर ब्राह्मणने भी उन महाभाग नरेशका समादर किया
athāsya brāhmaṇo hastam agṛhṇāt | abravīc cainaṁ jitakrodho ’si na te kiñcid aparityājyaṁ brāhmaṇārthe | brāhmaṇo ’pi taṁ mahābhāgaṁ sabhājayat ||
Khi ấy vị bà-la-môn nắm lấy tay vua và nói: “Tâu đại vương, ngài đã thắng được cơn giận. Không có vật gì trong sở hữu của ngài mà ngài không thể ban cho vì một bà-la-môn.” Nói xong, vị bà-la-môn cũng kính trọng vị quân vương cao quý ấy theo đúng lễ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse praises mastery over anger (jitakrodha) as a mark of true kingship and dharma, and links that inner discipline to outward generosity: one who is self-controlled is also capable of giving without refusal for a righteous cause, especially in honoring and supporting brāhmaṇas.
A brāhmaṇa physically takes the king’s hand in a gesture of acknowledgment and reassurance, then commends him for conquering anger and for being willing to give anything for a brāhmaṇa’s sake; in return, the brāhmaṇa also pays respectful honor to the noble king.