Shloka 52
Kuvalāśva’s Lineage and Uttaṅka’s Petition concerning Dhundhu (धुन्धु-प्रसङ्गः)
वामदेव उवाच घोरें व्रतं ब्राह्मणस्यैतदाहु- रेतद् राजन् यदिहाजीवमान: । अयस्मया घोररूपा महान्त- श्वत्वारो वा यातुधाना: सुरीद्रा: । मया प्रयुक्तास्त्वद्वधमीप्समाना वहन्तु त्वां शितशूलाश्षतुर्धा,वामदेव बोले--राजन! तुम ब्राह्मणोंके इस धनको हड़पकर जो अपने उपयोगमें लाना चाहते हो, यह बड़ा भयंकर कर्म कहा गया है। यदि मेरे घोड़े वापस न दोगे तो मेरी आज्ञा पाकर विकराल रूपधारी तथा लौह-शरीरवाले अत्यन्त भयंकर चार बड़े-बड़े राक्षस हाथोंमें तीखे त्रिशूल लिये तुम्हारे वधकी इच्छासे टूट पड़ेंगे और तुम्हारे शरीरके चार टुकड़े करके उठा ले जायाँगे
vāmadeva uvāca | ghoraṁ vrataṁ brāhmaṇasya etad āhur etad rājan yad ihājīvamānaḥ | ayasmayā ghorarūpā mahāntaś catvāro vā yātudhānāḥ surīdrāḥ | mayā prayuktās tvad-vadham īpsamānā vahantu tvāṁ śitaśūlāś caturdhā ||
Vāmadeva nói: “Tâu Đại vương, bậc hiền trí gọi đó là sự vi phạm ghê gớm đối với giới luật thiêng của một brāhmaṇa: khi kẻ còn sống ở đời này lại chiếm đoạt tài sản của brāhmaṇa và đem dùng cho mình. Nếu ngài không trả lại ngựa của ta, thì theo lệnh ta, bốn yātudhāna khổng lồ, đáng sợ—thân sắt, hình dạng kinh khiếp—tay cầm đinh ba sắc nhọn, sẽ lao đến ham muốn mạng ngài, xé ngài thành bốn mảnh rồi mang đi.”
वामदेव उवाच
Educational Q&A
The verse frames the seizure of a brāhmaṇa’s property for personal use as a grave breach of dharma, warning that such wrongdoing invites swift and fearsome retribution; it underscores the king’s obligation to respect and protect brahminical rights and sacred property.
Vāmadeva confronts a king and demands the return of his horses; he threatens that if the horses are not restored, four iron-bodied yātudhānas, armed with sharp tridents, will be unleashed to kill the king and carry him off after tearing him into four parts.