Previous Verse
Next Verse

Shloka 95

इन्द्रद्युम्नोपाख्यानम्

Indradyumna Upākhyāna: On Kīrti, Smṛti, and Restoration

उपस्थास्यन्ति योधाक्ष शस्त्राणि कवचानि च । स धर्मविजयी राजा चक्रवर्ती भविष्यति,मनके द्वारा चिन्तन करते ही उसके पास इच्छानुसार वाहन, अस्त्र-शस्त्र, योद्धा और कवच उपस्थित हो जायँगे। वह धर्मविजयी चक्रवर्ती राजा होगा

upasthāsyanti yodhākṣa śastrāṇi kavacāni ca | sa dharmavijayī rājā cakravartī bhaviṣyati ||

Mārkaṇḍeya nói: “Hỡi người có đôi mắt chiến binh, vũ khí và giáp trụ sẽ tự đến trình diện trước mặt ngươi. Vị vua ấy sẽ trở thành bậc Chuyển luân vương, chiến thắng theo dharma—những thắng lợi của người đặt nền trên trị quốc chính nghĩa.”

उपस्थास्यन्तिwill present themselves / will come to attend
उपस्थास्यन्ति:
TypeVerb
Rootउप-स्था (धातु: स्था)
Formलृट् (simple future), परस्मैपद, 3, plural
योधाक्षO warrior-eyed one (O warrior)
योधाक्ष:
TypeNoun
Rootयोध + अक्ष
Formmasculine, vocative, singular
शस्त्राणिweapons
शस्त्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootशस्त्र
Formneuter, nominative, plural
कवचानिarmours
कवचानि:
Karta
TypeNoun
Rootकवच
Formneuter, nominative, plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Formmasculine, nominative, singular
धर्मविजयीvictorious through dharma / righteous victor
धर्मविजयी:
TypeAdjective
Rootधर्मविजयिन्
Formmasculine, nominative, singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, nominative, singular
चक्रवर्तीuniversal monarch (chakravartin)
चक्रवर्ती:
TypeNoun
Rootचक्रवर्तिन्
Formmasculine, nominative, singular
भविष्यतिwill be / will become
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू (धातु: भू)
Formलृट् (simple future), परस्मैपद, 3, singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
R
rājā (the king, implied future cakravartin)
Ś
śastra (weapons)
K
kavaca (armour)

Educational Q&A

Power and military capability are portrayed as legitimate only when subordinated to dharma: the ideal ruler is ‘dharmavijayī’—one whose success and sovereignty are ethically grounded, not merely coercive.

Mārkaṇḍeya foretells the rise of a king whose resources for protection and battle—weapons and armour—will readily come to him, culminating in his becoming a cakravartin, a paramount ruler characterized by dharmic victory.