Shloka 14
Book 3, Āraṇyaka-parva — Adhyāya 19: Pradyumna’s Reproach of Withdrawal and the Ethics of Kṣātra Reputation
ततो बाणान् बहुविधान् पुनरेव स सौभराट् । मुमोच तनये वीर मम रुक्मिणिनन्दने,महाबाहो! परंतु दारुककुमारने वहाँ बाणोंके वेगपूर्वक प्रहारकी कोई चिन्ता न करते हुए शाल्वकी सेनाको अपसव्य (दाहिने) करते हुए ही रथको आगे बढ़ाया। वीरवर! तब सौभराज शाल्वने पुनः मेरे पुत्र रुक्मिणीनन्दन प्रद्युम्मपर अनेक प्रकारके बाण चलाये। शत्रुवीरोंका संहार करनेवाले रुक्मिणीनन्दन प्रद्युम्म अपने हाथोंकी फुर्ती दिखाते हुए शाल्वके बाणोंको अपने पास आनेसे पहले ही तीक्ष्ण बाणोंसे मुसकराकर काट देते थे। प्रद्युम्नके द्वारा अपने बाणोंको छिन्न-भिन्न होते देख सौभराजने भयंकर आसुरी मायाका सहारा लेकर बहुत-से बाण बरसाये
tato bāṇān bahuvidhān punar eva sa saubharāṭ | mumoca tanaye vīra mama rukmiṇīnandane mahābāho ||
Rồi chúa tể Saubha, Śālva, lại phóng ra muôn kiểu mũi tên nhắm vào con trai ta—Pradyumna, bậc dũng sĩ tay mạnh, niềm vui của Rukmiṇī. Nhưng Pradyumna không hề nao núng trước sức công phá ấy; chàng vẫn thúc xe tiến lên, vừa gạt lệch đạo quân địch, vừa dùng đôi tay mau lẹ chém gãy những mũi tên đang bay tới trước khi chúng kịp chạm thân—bày tỏ sự điềm tĩnh và tài nghệ của một chiến sĩ chính đạo giữa cơn bão trận mạc.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya-dharma in action: steadiness under attack, disciplined courage, and skill used without panic. Ethical strength is shown as composure and right conduct amid violence, not mere aggression.
Śālva, the ruler associated with Saubha, again shoots a variety of arrows at Pradyumna (Rukmiṇī’s son). Pradyumna advances while deflecting the assault, cutting down the arrows before they strike, demonstrating superior control and battlefield mastery.