Shloka 56

कृतयुगवर्णनम् तथा राजधर्मोपदेशः

Kṛtayuga Description and Instruction on Royal Dharma

Devanagari script

नगराणां विहारेषु विधर्माणो युगक्षये । अधर्मिष्ठिरुपायैश्व प्रजा व्यवहरन्त्युत,युगान्तके समय नगरोंके उद्यानोंमें पापी पुरुष अड्डा जमायेंगे और पापपूर्ण उपायोंद्वारा प्रजाके साथ दुर्व्यवहार करेंगे

Transliteration

Vaiśampāyana uvāca: nagarāṇāṁ vihāreṣu vidharmāṇo yugakṣaye | adharmiṣṭhir upāyaiś ca prajā vyavaharanti uta ||

Translation

Vaiśampāyana nói: “Vào lúc tận cùng của thời đại, trong những vườn dạo chơi của các thành thị, bọn người lìa bỏ dharma sẽ tụ tập, lấy đó làm chốn lui tới; rồi dùng mưu kế hoàn toàn phi nghĩa mà ngược đãi dân chúng.”

Word by Word

• नगराणाम्: of cities
• नगराणाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: नगर
• Form: Neuter, Genitive, Plural

• विहारेषु: in pleasure-gardens/parks
• विहारेषु: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: विहार
• Form: Masculine, Locative, Plural

• विधर्माणः: irreligious/impious (people)
• विधर्माणः: Karta
• Type: Adjective
• Root: विधर्मिन्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• युगक्षये: at the end of the age (yuga)
• युगक्षये: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: युगक्षय
• Form: Masculine, Locative, Singular

• अधर्मिष्ठैः: by most unrighteous (means/ways)
• अधर्मिष्ठैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: अधर्मिष्ठ
• Form: Masculine/Neuter, Instrumental, Plural

• उपायैः: by means/methods
• उपायैः: Karana
• Type: Noun
• Root: उपाय
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• प्रजाः: the people/subjects
• प्रजाः: Karma
• Type: Noun
• Root: प्रजा
• Form: Feminine, Accusative, Plural

• व्यवहरन्ति: they deal/behave (towards)
• Type: Verb
• Root: वि + अव + √हृ (हर्) / √वह् (वह्) (as in व्यवहार-; here: व्यवहार् 'to deal/behave')
• Form: Present, Third, Plural, Parasmaipada

• उत: also/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: उत

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• nagara (cities)
• vihāra (city gardens/parks)
• prajā (the people/subjects)