Nārāyaṇopadeśa to Mārkaṇḍeya (Cosmic Self-Identification and Yuga Doctrine) | नारायणोपदेशः
ताक्ष्यने पूछा--सुन्दर रूपवाली सौभाग्यशालिनी देवि! तुम आत्मस्वरूपा हो तथा परलोकके विषयमें एवं कर्म-फलके विचारमें प्रविष्ट हुई अत्यन्त उत्तृष्ट बुद्धि हो। प्रज्ञा देवी भी तुम्हीं हो। तुम्हींको इन दोनों रूपोंमें जानकर मैं पूछता हूँ, बताओ, वास्तवमें तुम क्या हो? ।। सरस्वत्युवाच अग्निहोत्रादहम भ्यागतास्मि विप्र्षभाणां संशयच्छेदनाय । त्वत्संयोगादहमेतमन्रुवं भावे स्थिता तथ्यमर्थ यथावत्,सरस्वती बोली--मुने! मैं [विद्यारूपा सरस्वती हूँ और] श्रेष्ठ ब्राह्मणोंके अग्निहोत्रसे यहाँ तुम्हारे संशयका निवारण करनेके लिये आयी हूँ। (तुम श्रद्धालु हो) तुम्हारा सांनिध्य पाकर ही मैंने यहाँ ये पूर्वोक्त सत्य बातें यथार्थरूपसे बतायी हैं; क्योंकि आन्तरिक श्रद्धाभावमें ही मेरी स्थिति है
tākṣya uvāca | sundararūpavālī saubhāgyaśālinī devi! tvam ātmasvarūpā ca, paralokaviṣaye ca karmaphalavicāre ca praviṣṭā atyuttamabuddhiḥ | prajñādevī api tvam eva | tvām etayor rūpayor jñātvāhaṃ pṛcchāmi—brūhi, vastutas tvaṃ kā? || sarasvaty uvāca | agnihotrād ahaṃ hy āgatāsmi viprarṣabhāṇāṃ saṃśayacchedanāya | tvatsaṃyogād aham etam anuvādaṃ bhāve sthitā tathyam arthaṃ yathāvat prabravīmi; śraddhābhāva eva mama sthitiḥ ||
Tākṣya hỏi: “Ôi nữ thần dung mạo mỹ lệ, phúc tướng cát tường! Nàng là tự tánh của Ngã, lại có trí tuệ tối thượng đã thấm vào sự suy xét về đời sau và về quả báo của hành nghiệp. Nàng cũng chính là Nữ thần mang danh Trí tuệ. Biết nàng trong hai phương diện ấy, ta xin hỏi: rốt ráo nàng là gì?” Sarasvatī đáp: “Hỡi bậc hiền triết, ta đến đây từ lễ Agnihotra của những Bà-la-môn tối thượng để chặt đứt mối nghi của ngươi. Chính nhờ được gần ngươi—vì ngươi đầy lòng tín kính—mà ta nói ra chân nghĩa này đúng như thật; bởi nơi ta an trụ là trạng thái śraddhā (tín tâm cung kính) ở nội tâm.”
ताक्ष्य उवाच