Shloka 64
Sarasvatī–Tārkṣya Saṃvāda: Agnihotra-vidhi, Dāna-phala, and Mokṣa-prasaṅga (सरस्वती–तार्क्ष्यसंवादः)
सर्वप्रथम प्रजापति ब्रह्माजी उत्पन्न हुए। उन्होंने जीवोंके लिये निर्मल तथा विशुद्ध शरीर बनाये। साथ ही धर्मका ज्ञान करानेवाले धर्मशास्त्रोंको प्रकट किया ।। अमोघफलसंकल्पा: सुव्रता: सत्यवादिन: । ब्रह्मभूता नरा: पुण्या: पुराणा: कुरुसत्तम,उस समयके सब मनुष्य उत्तम व्रतका पालन करनेवाले तथा सत्यवादी थे। उनका अभीष्ट फलविषयक संकल्प कभी व्यर्थ नहीं होता था। कुरुश्रेष्ठ) वे सभी मनुष्य ब्रह्मस्वरूप, पुण्यात्मा और चिरजीवी थे
sarvaprathamaṁ prajāpatiḥ brahmā jātaḥ | sa jīvānāṁ hitārthaṁ nirmalān viśuddhān ca śarīrān nirmame | sahaiva dharmasya jñāna-pradānāni dharmaśāstrāṇi prādurabhāvan | amoghaphalasaṅkalpāḥ suvratāḥ satyavādinaḥ | brahmabhūtā narāḥ puṇyāḥ purāṇāḥ kurusattama ||
Mārkaṇḍeya nói: “Thuở ban sơ, Prajāpati Brahmā hiện khởi. Vì lợi ích của muôn loài, Ngài tạo nên những thân thể tinh sạch, không tì vết, và cũng khai lộ các Dharma-śāstra để truyền dạy tri kiến về chính đạo. Trong thời đại đầu ấy, hỡi bậc nhất dòng Kuru, mọi người đều kiên trì những giới nguyện cao đẹp và chỉ nói lời chân thật. Ý nguyện hướng đến quả lành của họ chưa từng sai chạy; họ như mang phẩm tính của Brahman, đức hạnh thuần hậu, và thọ mạng lâu dài.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The passage presents an ethical ideal of the earliest age: human beings were truthful, disciplined in vows, and their intentions bore reliable results because life was aligned with dharma as revealed through dharmaśāstras. It links social flourishing to purity, truthfulness, and adherence to righteous order.
Mārkaṇḍeya describes primordial creation: Brahmā arises first, creates pure bodies for beings, and manifests dharmaśāstras to teach dharma. He then characterizes the people of that time as truthful, vow-observant, spiritually elevated, virtuous, and long-lived.