Shloka 60
Sarasvatī–Tārkṣya Saṃvāda: Agnihotra-vidhi, Dāna-phala, and Mokṣa-prasaṅga (सरस्वती–तार्क्ष्यसंवादः)
ऐहलौकिकमेवेह उताहो पारलौकिकम् | क्व च कर्माणि तिष्ठन्ति जन्तो: प्रेतस्य भार्गव,'भृगुनन्दन! कर्मोका फल इसी लोकमें प्राप्त होता है या परलोकमें? प्राणीकी मृत्यु हो जानेपर उसके कर्म कहाँ रहते हैं?
aihalaukikam eveha utāho pāralaukikam | kva ca karmāṇi tiṣṭhanti jantoḥ pretasya bhārgava, bhṛgunandana |
Vaiśampāyana nói: “Hỡi Bhārgava, niềm vui của dòng Bhṛgu, quả của nghiệp đến với hữu tình ngay trong đời này hay ở đời sau? Và khi một sinh vật chết đi, trở thành kẻ đã khuất, thì các nghiệp của nó nương ở đâu?”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames a foundational inquiry of dharma and moral philosophy: whether karmic consequences are experienced only in this life or also after death, and how the continuity of moral causation is maintained when the body perishes.
In Vaiśampāyana’s narration, a Bhṛgu-line sage is addressed with a probing question about the locus and timing of karmic fruition—seeking clarification on what becomes of deeds once a being has died and is termed a preta.