Shloka 21
Karma, Preta-gati, and the Continuity of Phala
Mārkaṇḍeya’s Instruction
युधिछिर उवाच सत्यं दानं क्षमा शीलमानृशंस्यं तपो घृणा । दृश्यन्ते यत्र नागेन्द्र स ब्राह्मण इति स्मृत:,युधिष्ठिरने कहा--नागराज! जिसमें सत्य, दान, क्षमा, सुशीलता, क्रूरताका अभाव, तपस्या और दया--से सद्गुण दिखायी देते हों, वही ब्राह्मण कहा गया है
yudhiṣṭhira uvāca satyaṃ dānaṃ kṣamā śīlam ānṛśaṃsyaṃ tapo ghṛṇā | dṛśyante yatra nāgendra sa brāhmaṇa iti smṛtaḥ ||
Yudhiṣṭhira nói: “Hỡi chúa tể loài rắn, người nào nơi đó thấy có chân thật, bố thí, nhẫn nhục, hạnh kiểm tốt, không tàn bạo, khổ hạnh và lòng từ bi—người ấy được ghi nhớ là một bà-la-môn.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Brāhmaṇahood is characterized by observable ethical virtues—truth, generosity, forgiveness, good conduct, non-cruelty, austerity, and compassion—rather than by mere external markers.
In dialogue with the serpent-lord (Nāgendra), Yudhiṣṭhira states a dharma-based criterion for recognizing a brāhmaṇa, listing the inner qualities that define such a person.