Shloka 6
Pradyumna–Śālva Missile-Exchange at Saubha (Āraṇyaka Parva, Adhyāya 18)
Devanagari script
कच्चित् सौते न ते मोह: शाल्वं दृष्टवा महाहवे । विषादो वा रण दृष्टवा ब्रूहि मे त्वं यथातथम्,'सूतनन्दन! इस महासंग्राममें राजा शाल्वको देखकर तुझे मोह तो नहीं हो गया है? अथवा युद्ध देखकर तुझे विषाद तो नहीं होता है? मुझसे ठीक-ठीक बता (तेरे इस प्रकार भागनेका क्या कारण है?)'
Translation
“Hỡi con trai của người đánh xe, trong đại chiến này, thấy Śālva mà ngươi bị mê muội chăng? Hay nhìn chiến trường mà lòng ngươi sinh u sầu? Hãy nói cho ta đúng như sự thật.”
Word by Word
कच्चित्whether, I hope (interrogative particle)
कच्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकच्चित्
सौतेO charioteer’s son (Suta)
सौते:
TypeNoun
Rootसूत
FormMasculine, Vocative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तेof you / your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
मोहःdelusion, bewilderment
मोहः:
Karta
TypeNoun
Rootमोह
FormMasculine, Nominative, Singular
शाल्वम्Shalva (king)
शाल्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootशाल्व
FormMasculine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
महाहवेin the great battle
महाहवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमहाहव
FormMasculine, Locative, Singular
विषादःdespondency, dejection
विषादः:
Karta
TypeNoun
Rootविषाद
FormMasculine, Nominative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
रणम्battle, fight
रणम्:
Karma
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
ब्रूहिtell (me)
ब्रूहि:
TypeVerb
Rootब्रू
FormLoṭ (imperative), Second, Singular, Parasmaipada
मेto me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormDative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
यथाas, according to how
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
तथम्so, thus (exactly so)
तथम्:
TypeIndeclinable
Rootतथम्
Speaker
वायुदेव उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes