Shloka 2
हिरण्यपुरवर्णन–रौद्रास्त्रप्रयोगः
Hiraṇyapura Described and the Deployment of the Raudra Weapon
फेनवत्य: प्रकीर्णाश्व संहताश्न समुत्थिता: । ऊर्मयश्नात्र दृश्यन्ते वल्गन्त इव पर्वता:,अर्जुन बोले--राजन्! तदनन्तर मार्गमें जहाँ-तहाँ महर्षियोंके मुखसे अपनी स्तुति सुनते हुए मैंने जलके स्वामी समुद्रके पास पहुँचकर उसका निरीक्षण किया। वह देखनेमें अत्यन्त भयंकर था। उसका पानी कभी घटता-बढ़ता नहीं है। उसमें फेनसे मिली हुई पहाड़ोंके समान ऊँची-ऊँची लहरें उठकर नृत्य करती-सी दिखायी दे रही थीं। वे कभी इधर-उधर फैल जाती और कभी आपसमें टकरा जाती थीं
phenavatyāḥ prakīrṇāśva-saṃhatāś ca samutthitāḥ | ūrmayaś cātra dṛśyante valganta iva parvatāḥ ||
Arjuna nói: “Tâu Đại vương, rồi sau đó, khi ta tiếp tục đi—nghe lời ca tụng về ta từ các bậc đại hiền triết nơi này nơi khác—ta đến đại dương, chúa tể của nước, và quan sát nó. Nó hiện ra vô cùng đáng sợ. Nước của nó dường như không hề rút xuống hay dâng lên; và những con sóng đội bọt trắng vươn cao, lúc tản ra, lúc dồn lại, trông như những ngọn núi đang nhảy vọt trong chuyển động.”
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse cultivates a dharmic sensibility of humility and attentiveness: even a mighty hero like Arjuna approaches the vast ocean with careful observation and reverence. The imagery of waves like mountains underscores the ethical mood of restraint—recognizing forces greater than oneself and acting with measured judgment rather than arrogance.
Arjuna narrates his onward travel: praised by sages along the route, he reaches the ocean and inspects it. He describes the sea as terrifying and immense, with foam-topped waves rising and moving like leaping mountains, sometimes spreading apart and sometimes coming together.