Shloka 20
Āraṇyaka-parva, Adhyāya 17 — Śālva’s encampment and the Yādava counter-engagement at Dvārakā
हाहाकृतमभूत् सैन्यं शाल्वस्य पृथिवीपते । नष्टसंज्ञे निपतिते तदा सौभपतौ नृूपे,पृथ्वीपते! उस समय सौभ विमानका स्वामी राजा शाल्व जब संज्ञाशून्य होकर धराशायी हो गया, तब उसकी समस्त सेनामें हाहाकार मच गया
hāhākṛtam abhūt sainyaṃ śālvasya pṛthivīpate | naṣṭasaṃjñe nipatite tadā saubhapatau nṛpe ||
Tâu Đại vương, khi Śālva—chúa tể cõi đất và chủ nhân thành bay Saubha—ngã xuống trong cơn mê man, toàn quân của hắn rối loạn kinh hoàng, tiếng kêu than vang dậy. Cảnh ấy cho thấy lòng tự tin nơi chiến trận sụp đổ nhanh đến thế nào khi người chỉ huy bị đánh gục, và vận hội chiến tranh thường treo trên sự vững tâm cùng quyền uy điều binh khiển tướng.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the fragility of collective morale in war: when the leader loses composure or is incapacitated, the army’s confidence collapses into chaos. It implicitly values steadiness, responsible command, and the ethical weight borne by rulers whose condition affects many.
Vāyudeva describes a battlefield moment: King Śālva, identified as the master of the Saubha aerial city, falls unconscious. Seeing their king down, Śālva’s troops erupt in a loud outcry and disorder.