Shloka 23
इन्द्रस्य पाण्डवैः समागमः
Indra’s Meeting with the Pāṇḍavas
अथाभ्रघनसंकाशं गिरिशृज्भमिवोच्छितम्,फिर तो सेवकोंने सुनहरे बादलोंकी घटाके सदृश विशाल पर्वतशिखरके समान ऊँचा रथ जोतकर तैयार किया। उसमें सुवर्णमालाओंसे विभूषित गन्धर्वदेशीय घोड़े जुते हुए थे। वे सर्वगुणसम्पन्न उत्तम अश्व तेजस्वी, बलवान् और अश्वोचित गुणोंसे युक्त थे। उनकी आँखें निर्मल थीं और उन्हें नाना प्रकारके रत्नमय आभूषण पहनाये गये थे। रथमें जुते हुए वे शोभाशाली अभश्व शीघ्रगामी थे। उन्हें देखकर ऐसा जान पड़ता था, मानो वे अभी सब कुछ लाँघ जायँगे
atha abhraghana-saṅkāśaṃ giri-śṛṅgam ivocchritam | rathaṃ yojayitvā sevakāḥ samupasthāpayām āsuḥ || tasmin suvarṇa-mālābhiḥ vibhūṣitā gandharva-deśīyā aśvā yuktāḥ | te sarva-guṇa-sampannā uttamā aśvāḥ tejasvinaḥ balavantaś ca aśvocita-guṇair yuktāḥ | teṣāṃ netrāṇi nirmalāni, nānā-ratna-mayair ābharaṇaiś ca alaṅkṛtāḥ | ratha-yuktāḥ śobhanāḥ śīghra-gāminaḥ, dṛṣṭvā caivaṃ pratibhāti yathā te sarvaṃ laṅghayiṣyanta iti ||
Vaiśaṃpāyana nói: Rồi các tùy tùng thắng ngựa, sửa soạn một cỗ chiến xa cao vút như đỉnh núi, rực tối như một khối mây mưa vàng óng. Vào đó họ đóng những tuấn mã giống Gandharva, đeo vòng hoa vàng—những con ngựa tuyệt hảo, sáng rạng và cường tráng, đủ mọi phẩm chất xứng đáng của loài ngựa. Mắt chúng trong trẻo, thân mang trang sức nạm đủ thứ châu báu. Khi đã vào ách, những tuấn mã lộng lẫy, nhanh như gió ấy khiến người nhìn có cảm giác như chúng sẽ nhảy vượt qua mọi vật cản trước mặt—một hình ảnh của sức mạnh được kỷ luật hóa để phụng sự.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights controlled strength: immense speed and power are made meaningful when harnessed to rightful purpose and service. Splendour is not mere display; it signifies readiness, discipline, and the ordered use of capability.
Vaiśaṃpāyana describes attendants preparing a magnificent chariot and yoking superb Gandharva-breed horses, richly adorned and extraordinarily swift, giving the impression that they could surmount any obstacle.