Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Adhyāya 160: Dikpāla-Cosmography and the Sun’s Kālacakra (दिक्पाल-विश्ववर्णनम् तथा आदित्यस्य कालचक्रम्)

कामिन: सह कान्ताभि: परस्परमनुव्रता: । दृश्यन्ते शैलशूड्रस्था यथा किम्पुरुषा नृप,राजन! कितने ही किम्पुरुष-जातिके कामी अपनी कामिनियोंके साथ परस्पर अनुरक्तभावसे यहाँ क्रीडाके लिये आते हैं और पर्वतके शिखरोंपर घूमते दिखायी देते हैं

kāminaḥ saha kāntābhiḥ parasparam anuvratāḥ | dṛśyante śailaśūḍrasthā yathā kimpuruṣā nṛpa ||

Vị hiền giả nói: “Tâu đại vương, nơi đây trông như giữa loài Kimpuruṣa—những kẻ si tình cùng người yêu, đôi bên một lòng thuận hòa—đến vui chơi và dạo bước trên các đỉnh núi.”

कामिनःlustful men, lovers
कामिनः:
Karta
TypeNoun
Rootकामिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
सहtogether with
सह:
Karana
TypeIndeclinable
Rootसह
कान्ताभिःwith beloved women
कान्ताभिः:
Karana
TypeNoun
Rootकान्ता
FormFeminine, Instrumental, Plural
परस्परम्mutually, each other
परस्परम्:
Karma
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर
अनुव्रताःdevoted/following (one another)
अनुव्रताः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनुव्रत
FormMasculine, Nominative, Plural
दृश्यन्तेare seen, appear
दृश्यन्ते:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, Atmanepada (passive sense), Third, Plural
शैलशृङ्गस्थाःstanding/being on mountain-peaks
शैलशृङ्गस्थाः:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootशैल-शृङ्ग-स्थ
FormMasculine, Nominative, Plural
यथाas, like
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
किम्पुरुषाःKimpuruṣas (a class of beings)
किम्पुरुषाः:
Karta
TypeNoun
Rootकिम्पुरुष
FormMasculine, Nominative, Plural
नृपO king
नृप:
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Vocative, Singular

आर्शिषिण उवाच

Ā
Ārṣiṣiṇ (speaker)
N
nṛpa/rājan (the king addressed)
K
Kimpuruṣas
M
mountain peaks (śaila-śūḍra)

Educational Q&A

The verse highlights mutual fidelity and concord between partners (parasparam anuvratāḥ) as a noteworthy quality, set within a wondrous landscape; it implicitly contrasts harmonious attachment with disruptive passion.

A sage describes to a king a marvelous mountain region where lovers, like the Kimpuruṣas, are seen roaming and sporting together on the summits, emphasizing the place’s extraordinary, almost otherworldly character.