Shloka 5
Kubera’s Fivefold Nīti and Protection of the Pāṇḍavas (वैश्रवणोपदेशः)
मयूरैश्वातकैश्वापि नित्योत्सवविभूषितम् । व्याप्रैर्वराहैर्महिषैर्गवयै्हरिणैस्तथा,'पर्वतोंमें श्रेष्ठ गेरिगशज कैलासपर आकर अर्जुनसे मिलनेके शुभ अवसरकी प्रतीक्षामें हमने यहाँ डेरा डाला है। (क्योंकि वहीं मिलनेका उनकी ओरसे संकेत प्राप्त हुआ था।) वह शत कैलास-शिखर पुष्पित वृक्षावलियोंसे सुशोभित है। वहाँ मतवाले कोकिलोंकी काकली, भ्रमरोंके गुंजारव तथा मोर और पपीहोंकी मीठी वाणीसे नित्य उत्सव-सा होता रहता है, जो उस पर्वतकी शोभाको बढ़ा देता है। वहाँ व्याप्र, वराह, महिष, गवय, हरिण, हिंसक जन्तु, सर्प तथा रुरुमृग निवास करते हैं। खिले हुए सहस्रदल, शतदल, उत्पल, प्रफुल्ल कमल तथा नीलोत्पल आदिसे उस पर्वतकी रमणीयता और भी बढ़ गयी है। वह परम पुण्यमय और पवित्र है। देवता और असुर दोनों ही उसका सेवन करते हैं
mayūraiśvātakaiśvāpi nityotsavavibhūṣitam | vyāghrairvarāhairmahiṣairgavayairhariṇaistathā ||
Vaiśaṃpāyana nói: “Miền ấy được trang hoàng như một lễ hội bất tận—rộn ràng tiếng công và muôn loài chim khác—lại còn là nơi cư trú của hổ, lợn rừng, trâu rừng, bò tót (gayal) và nai.” Trong mạch truyện, câu kệ làm tăng vẻ linh thiêng và uy nghi của cảnh Kailāsa nơi đoàn người chờ cuộc gặp cát tường với Arjuna, đồng thời cho thấy sự phong phú của thiên nhiên vừa là mỹ lệ vừa ẩn tàng hiểm họa, gợi ý rằng ngay nơi thánh địa cũng cần sự cảnh giác có kỷ luật.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in a holy and beautiful setting, life contains both delight and danger; dharmic conduct requires steadiness, alertness, and self-control rather than complacency born of comfort or sanctity.
The narrator describes the Kailāsa region where the party is staying while awaiting an auspicious meeting with Arjuna, emphasizing the place’s festive natural beauty (birds) alongside its wild inhabitants (predators and large animals).