Adhyaya 157

Verse 1

वैशम्पायनजी कहते है--जनमेजय! उस सौगन्धिक सरोवरके तटपर निवास करते हुए धर्मराज युधिष्ठिरने एक दिन ब्राह्मणों तथा द्रौपदीसहित अपने भाइयोंसे इस प्रकार कहा --

Vaiśampāyana nói: “Hỡi Janamejaya, khi đang cư ngụ bên bờ hồ Saugandhika, một hôm Pháp vương Yudhiṣṭhira đã, trước mặt các Bà-la-môn và cùng với Draupadī, nói với các em mình như sau.”

Verse 2

दृष्टानि तीर्थान्यस्माभि: पुण्यानि च शिवानि च । मनसो ह्वादनीयानि वनानि च पृथक्‌ पृथक्‌

“Chúng ta đã chiêm bái nhiều thánh địa (tīrtha) — linh thiêng và cát tường — và cũng đã ngắm nhìn bao khu rừng khác nhau, mỗi nơi đều đem lại niềm hoan hỷ cho tâm trí.”

Verse 3

देवै: पूर्व विचीर्णानि मुनिभिश्च महात्मभि: । यथाक्रमविशेषेण द्विजै: सम्पूजितानि च

“Những nơi linh thiêng ấy thuở xưa đã từng được chư thiên và các đại thánh hiền du hành qua; và theo đúng thứ tự, với sự phân biệt thích đáng, chúng cũng được các bậc ‘lưỡng sinh’ (dvija) tôn kính, tiếp đón và phụng thờ.”

Verse 4

ऋषीणां पूर्वचरितं तथा कर्म विचेष्टितम्‌ । राजर्षीणां च चरितं कथाश्च विविधा: शुभा:

“Chúng ta đã nghe kể về tiền truyện của các ṛṣi, về công hạnh và sự tu tập của họ; lại cũng nghe về hành trạng của các vương thánh (rājarṣi) cùng muôn chuyện lành tốt, đa dạng.”

Verse 5

शृण्वानास्तत्र तत्र सम आश्रमेषु शिवेषु च । अभिषेक द्विजै: सार्थ कृतवन्तो विशेषत:

Vaiśampāyana nói: “Trên đường đi, ở nơi này nơi khác, trong những ẩn viện thanh tịnh và cát tường, chúng ta đã lắng nghe các chuyện ấy—về các bậc hiền triết xưa: tiền kiếp, công hạnh và khổ hạnh của họ. Lại nghe những truyện lành đa dạng về các vương thánh, chúng ta đã làm lễ tắm gội nghi thức và các cuộc tẩy rửa thánh hiến tại các thánh địa, nhất là trong sự đồng hành của các Bà-la-môn.”

Verse 6

अर्चिता: सतत देवा: पुष्पैरद्धि: सदा च वः । यथालब्धैर्मूलफलै: पितरश्नापि तर्पिता:,“हमने सदा फूल और जलसे देवताओंकी पूजा की है और यथाप्राप्त फल-मूलसे पितरोंको भी तृप्त किया है

Vaiśampāyana nói: “Chúng ta đã luôn luôn thờ phụng chư thiên bằng hoa và nước, và cũng đã làm cho tổ tiên (pitṛ) được thỏa mãn bằng những rễ và quả có được. Nhờ những lễ vật giản dị ấy, không thái quá cũng không gây tổn hại, chúng ta đã giữ trọn bổn phận kính ngưỡng và tri ân.”

Verse 7

पर्वतेषु च रम्येषु सर्वेषु च सरस्सु च । उदधौ च महापुण्ये सूपस्पृष्टं महात्मभि:,“रमणीय पर्वतों और समस्त सरोवरोंमें विशेषत: परम पुण्यमय समुद्रके जलमें इन महात्माओंके साथ भलीभाँति स्नान एवं आचमन किया है

Vaiśampāyana nói: Trên những dãy núi đẹp đẽ, tại mọi hồ nước, và nhất là nơi đại dương tối thượng đầy công đức, họ cùng các bậc đại hồn đã cử hành việc tắm gội theo nghi lễ và ācamana (nhấp nước thánh) một cách chu đáo—những hành vi biểu thị sự thanh tịnh, lòng tôn kính đối với thánh địa và nếp sống kỷ luật trong cuộc hành trình.

Verse 8

इला सरस्वती सिन्धुर्यमुना नर्मदा तथा । नानातीर्थेषु रम्येषु सूपस्पृष्ट सह द्विजै:ः,“इला, सरस्वती, सिंधु, यमुना तथा नर्मदा आदि नाना रमणीय तीथोोमें भी ब्राह्मणोंके साथ विधिवत्‌ स्नान और आचमन किया है

Vaiśampāyana nói: Ông đã đúng phép thực hành các nghi thức thanh tịnh—tắm gội và ācamana (nhấp nước thánh)—cùng với các Bà-la-môn tại nhiều bến thánh đẹp đẽ, gồm Ilā, Sarasvatī, Sindhu, Yamunā và Narmadā. Đoạn này nhấn mạnh đạo lý thanh tịnh, lòng tôn kính thánh địa, và công đức của việc giữ nghi lễ trong sự đồng hành của bậc học giả.

Verse 9

गड्जाद्वारमतिक्रम्प बहव: पर्वता: शुभा: | हिमवान्‌ पर्वतश्नैव नानाद्विजगणायुत:,“गंगाद्वार (हरिद्वार)-को लाँचकर बहुत-से मंगलमय पर्वत देखे तथा बहुसंख्यक ब्राह्मणोंसे युक्त हिमालय पर्वतका भी दर्शन किया

Vaiśampāyana nói: Vượt qua Gaṅgādvāra (Haridvāra), họ trông thấy nhiều ngọn núi cát tường; và họ cũng được chiêm ngưỡng Himavān (dãy Hi-mã-lạp-sơn), nơi tụ hội đông đảo các Bà-la-môn “nhị sinh” thuộc nhiều đoàn thể—gợi lên sự linh thiêng của miền đất nơi hành hương, học vấn và đời sống kỷ luật cùng hội tụ.

Verse 10

विशाला बदरी दृष्टा नरनारायणाश्रम: । दिव्या पुष्करिणी दृष्टा सिद्धदेवर्षिपूजिता,“विशाल बदरीतीर्थ, भगवान्‌ नर-नारायणके आश्रम तथा सिद्धों और देवर्षियोंसे पूजित इस दिव्य सरोवरका भी दर्शन किया

Vaiśampāyana nói: Họ đã trông thấy miền thánh Badarī rộng lớn, am thất của Bhagavān Nara và Nārāyaṇa, và cũng thấy một hồ sen thần diệu, được các Siddha và các vị thiên tiên (devarṣi) tôn kính thờ phụng. Đoạn này nêu bật năng lực thanh tẩy của hành hương—đến gần thánh địa và các bậc hiền thánh mẫu mực để gột rửa nội tâm và hòa hợp với dharma.

Verse 11

“विप्रवरो! महात्मा लोमशजीने हमें सभी पुण्य-स्थानोंके क्रमश: दर्शन कराये हैं

Vaiśampāyana nói: “Hỡi bậc Bà-la-môn ưu tú nhất, bậc đại hồn Lomāśa đã dẫn dắt chúng ta theo đúng thứ tự để chiêm bái hết thảy các thánh địa hành hương.”

Verse 12

इमं॑ वैश्रवणावासं पुण्यं सिद्धनिषेवितम्‌ । कथं भीम गमिष्यामो गतिरन्तरधीयताम्‌,'भीमसेन! यह सिद्धसेवित पुण्यप्रदेश कुबेरका निवासस्थान है। अब हम कुबेरके भवनमें कैसे प्रवेश करेंगे? इसका उपाय सोचो”

Vaiśampāyana nói: “Đây là thánh cư của Vaiśravaṇa (Kubera), miền đất linh thiêng nơi các bậc thành tựu thường lui tới. Hỡi Bhīma, chúng ta phải tiến bước và vào được chốn này bằng cách nào? Hãy nghĩ ra phương kế—suy xét con đường đúng đắn.”

Verse 13

वैशम्पायन उवाच एवं ब्रुवति राजेन्द्रे वागुवाचाशरीरिणी । न शक्यो दुर्गमो गन्तुमितो वैश्रवणाश्रमात्‌

Vaiśampāyana nói: Khi đức vua uy nghi (Yudhiṣṭhira) vừa nói như thế, một tiếng nói vô hình bỗng vang lên: “Từ ẩn thất của Vaiśravaṇa (Kubera) này, không thể đi xa hơn nữa. Con đường phía trước vô cùng hiểm trở.”

Verse 14

अनेनैव पथा राजन्‌ प्रतिगच्छ यथागतम्‌ | नरनारायणस्थानं बदरीत्यभिविश्रुतम्‌,“राजन्‌! जिससे तुम आये हो, उसी मार्गसे विशाला बदरीके नामसे विख्यात भगवान्‌ नर-नारायणके स्थानको लौट जाओ

Vaiśampāyana nói: “Tâu Đại vương, hãy trở lại chính con đường này, như lúc ngài đã đến, về ẩn thất lừng danh mang tên Badarī—thánh địa của Nara và Nārāyaṇa.”

Verse 15

तस्माद्‌ यास्यसि कौन्तेय सिद्धचारणसेवितम्‌ । बहुपुष्पफलं रम्यमाश्रमं वृषपर्वण:,“कुन्तीकुमार! वहाँसे तुम प्रचुर फल-फूलसे सम्पन्न वृषपर्वके रमणीय आश्रमपर जाओ, जहाँ सिद्ध और चारण निवास करते हैं

Vaiśampāyana nói: “Vì thế, hỡi con của Kuntī, ngươi hãy đến ẩn thất mỹ lệ của Vṛṣaparvan—nơi dồi dào hoa trái—chốn các bậc Siddha và Cāraṇa thường lui tới.”

Verse 16

अतिक्रम्य च त॑ पार्थ त्वार्शिषेणाश्रमे वसे: | ततो द्रक्ष्यसि कौन्तेय निवेशं धनदस्य च

Vaiśampāyana nói: “Hỡi Pārtha, sau khi vượt qua nơi ấy, con hãy đến ẩn viện của hiền sĩ Ārṣiṣeṇa và cư trú tại đó. Rồi, hỡi con của Kuntī, con sẽ được thấy nơi ngự của Dhanada (Kubera).”

Verse 17

एतस्मिन्नन्तरे वायुर्दिव्यगन्धवह: शुचि: । सुखप्रह्नलादन: शीत: पुष्पवर्ष ववर्ष च

Ngay lúc ấy, một làn gió thanh khiết nổi lên, mang theo hương thơm thần diệu—mát lành, êm dịu, làm lòng người hoan hỷ. Và tại đó, một trận mưa hoa cũng bắt đầu rơi xuống.

Verse 18

श्रुत्वा तु दिव्यामाकाशाद्‌ वाचं सर्वे विसिस्मियु: । ऋषीणां ब्राह्मणानां च पार्थिवानां विशेषत:,वह दिव्य आकाशवाणी सुनकर सबको बड़ा विस्मय हुआ। ऋषियों, ब्राह्मणों और विशेषत: राजर्षियोंको अधिक आश्चर्य हुआ

Vaiśampāyana nói: Nghe tiếng nói thiêng liêng vang xuống từ hư không, mọi người đều sững sờ kinh ngạc. Các hiền sĩ, các brāhmaṇa—và nhất là các bậc vương giả—càng thêm bàng hoàng trước điềm linh ấy.

Verse 19

श्रुत्वा तन्महदाश्नचर्य द्विजो धौम्यो5ब्रवीत्‌ तदा । न शक्यमुत्तरं वक्तुमेवं भवतु भारत,वह महान्‌ आश्चर्यजनक बात सुनकर वि्रर्षि धौम्यने कहा--“भारत! इसका प्रतिवाद नहीं किया जा सकता। ऐसा ही होना चाहिये”

Nghe điều kỳ diệu lớn lao ấy, brāhmaṇa Dhaumya liền nói: “Hỡi Bhārata, không thể đối đáp phản bác điều này. Hãy để như vậy.”

Verse 20

ततो युधिष्छिरो राजा प्रतिजग्राह तद्‌ वच: । प्रत्यागम्य पुनस्तं तु नरनारायणाश्रमम्‌

Bấy giờ vua Yudhiṣṭhira chấp nhận những lời ấy. Ngài trở lại ẩn viện Nara và Nārāyaṇa, rồi ở lại đó cùng Bhīmasena và các em, cùng với Draupadī. Những brāhmaṇa đã theo đoàn cũng an vui cư trú tại nơi ấy.

Verse 21

तदनन्तर राजा युधिष्ठिरने वह आकाशवाणी स्वीकार कर ली और पुन: नर-नारायणके आश्रममें लौटकर भीमसेन आदि सब भाइयों और द्रौपदीके साथ वहीं रहने लगे। उस समय साथ आये हुए ब्राह्मण लोग भी वहीं सुखपूर्वक निवास करने लगे

Sau đó, vua Yudhiṣṭhira tiếp nhận tiếng nói từ cõi trời. Rồi ngài lại trở về ẩn viện của Nara và Nārāyaṇa, ở lại nơi ấy cùng tất cả các em—đứng đầu là Bhīmasena—và cùng Draupadī. Những bà-la-môn đi theo cũng cư trú tại đó một cách an vui.

Verse 131

यथाक्रमविशेषेण सर्वाण्यायतनानि च । दर्शितानि द्विजश्रेष्ठा लोमशेन महात्मना

Vaiśampāyana nói: “Theo đúng thứ tự, mỗi nơi được phân định theo trình tự riêng của nó, tất cả các thánh địa đều được bậc đại tâm Lomāśa chỉ bày—hỡi người ưu tú nhất trong hàng ‘nhị sinh’.”

Verse 156

इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि तीर्थयात्रापर्वणि लोमशतीर्थयात्रायां पुनर्नरनारायणाश्रमागमने षट्पज्चाशदधिकशततमो< ध्याय:

Như vậy, trong Śrī Mahābhārata, thuộc Vana Parva, trong Tīrtha-yātrā Parva—ở phần tường thuật cuộc hành hương của Lomāśa—kết thúc chương thứ một trăm năm mươi sáu, nói về việc các Pāṇḍava trở lại ẩn viện của Nara và Nārāyaṇa.

Verse 231

भीमसेनादिशि: सर्वैर्भ्नातृभि: परिवारित: । पाज्चाल्या ब्राह्मुणाश्वैव न्यवसन्त सुखं तदा

Vaiśampāyana nói: Bấy giờ, Bhīmasena được tất cả anh em vây quanh, đã ở lại nơi ấy trong sự an ổn, cùng với Pāñcālī và các bà-la-môn.