Shloka 20
Gandhamādana-praveśa and Vṛṣaparvan-āśrama
Entry toward Gandhamādana; hospitality and onward route
Devanagari script
तेषां स मार्गान् विविधान् महात्मा विहत्य शस्त्राणि च शात्रवाणाम् | यथा प्रवीरान् निजघान भीम: परं शतं पुष्करिणीसमीपे,महामना भीमने शत्रुओंके भाँति-भाँतिके पैंतरों तथा अस्त्र-शस्त्रोंकी विफल करके उनके सौसे भी अधिक प्रमुख वीरोंको उस सरोवरके समीप मार गिराया
Translation
Bậc đại hùng tâm lớn ấy đã phá tan muôn lối thế công của chúng, lại làm cho binh khí của kẻ thù đều hóa vô hiệu. Như Bhīma từng hạ sát những dũng sĩ kiệt xuất, ngay bên hồ sen kia, chàng đã quật ngã và giết hơn cả một trăm chiến tướng chủ lực của đối phương.
Word by Word
तेषाम्of them (of the enemies)
तेषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
मार्गान्ways, tactics, maneuvers
मार्गान्:
Karma
TypeNoun
Rootमार्ग
FormMasculine, Accusative, Plural
विविधान्various
विविधान्:
Karma
TypeAdjective
Rootविविध
FormMasculine, Accusative, Plural
महात्माthe great-souled one
महात्मा:
Karta
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
विहत्यhaving struck down / having rendered ineffective
विहत्य:
Karana
TypeVerb
Rootहन्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
शस्त्राणिweapons
शस्त्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootशस्त्र
FormNeuter, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
शात्रवाणाम्of the enemies
शात्रवाणाम्:
Adhikarana
TypeNoun/Adjective
Rootशात्रव
FormMasculine, Genitive, Plural
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
प्रवीरान्chief heroes
प्रवीरान्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रवीर
FormMasculine, Accusative, Plural
निजघानslew, struck down
निजघान:
TypeVerb
Rootहन्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada
भीमःBhima
भीमः:
Karta
TypeProper Noun
Rootभीम
FormMasculine, Nominative, Singular
परम्more, beyond
परम्:
Karma
TypeAdjective/Indeclinable (adverbial use)
Rootपर
FormNeuter, Accusative, Singular
शतम्a hundred
शतम्:
Karma
TypeNoun (numeral)
Rootशत
FormNeuter, Accusative, Singular
पुष्करिणीat/near the lotus-pond
पुष्करिणी:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुष्करिणी
FormFeminine, Locative (as prior member in compound), Singular
समीपेnear
समीपे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमीप
FormNeuter, Locative, Singular
पुष्करिणी-समीपेnear the pond
पुष्करिणी-समीपे:
Adhikarana
TypeNoun (compound)
Rootपुष्करिणी + समीप
FormNeuter, Locative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes