Shloka 39
Kuberasaras-darśana (Bhīma beholds Kubera’s guarded lotus-lake) / कुबेरसरः-दर्शनम्
निग्रहानुग्रहैः सम्यग् यदा राजा प्रवर्तते । तदा भवन्ति लोकस्य मर्यादा: सुव्यवस्थिता:,जब राजा निग्रह और अनुग्रहके द्वारा प्रजावर्गके साथ यथोचित बर्ताव करता है, तभी लोककी सम्पूर्ण मर्यादाएँ सुरक्षित होती हैं
nigrahānugrahaiḥ samyag yadā rājā pravartate | tadā bhavanti lokasya maryādāḥ suvyavasthitāḥ ||
Vaiśampāyana nói: Khi nhà vua xử sự đúng mực—ngăn trị điều sai trái và ban ân cho kẻ đáng được—thì mọi khuôn phép của trật tự xã hội và nề nếp pháp độ trong dân gian được giữ vững, sắp đặt bền chặt.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler preserves dharma by balancing nigraha (discipline/punishment of wrongdoing) with anugraha (protection and reward). This measured governance stabilizes maryādā—social and moral boundaries—so society remains orderly.
Vaiśampāyana delivers a general dharma-teaching on rajadharma: he explains how a king’s proper use of restraint and favor maintains the people’s norms and the overall stability of the realm.