Shloka 147

Bhīma–Hanūmān Dialogue on Yugas (युगवर्णनम्)

Devanagari script

इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि तीर्थयात्रापर्वणि लोमशतीर्थयात्रायां हनुमद्धीमसंवादे सप्तचत्वारिंशदधिकशततमो< ध्याय:,इस प्रकार श्रीमहाभारत वनपर्वके अन्तर्गत तीर्थयात्रापर्वमें लोमशती र्थयात्राके प्रसंगमें हनुमानजी और भीमसेनका संवादविषयक एक सौ सैंतालीयवाँ अध्याय पूरा हुआ

Transliteration

iti śrīmahābhārate vanaparvaṇi tīrthayātrāparvaṇi lomaśatīrthayātrāyāṃ hanumad-bhīmasaṃvāde saptacatvāriṃśad-adhikaśatatamo 'dhyāyaḥ

Translation

Như vậy, trong Śrī Mahābhārata, thuộc Vana Parva, trong phần Tīrthayātrā Parva, ở mạch truyện cuộc hành hương của Lomāśa, chương thứ một trăm bốn mươi bảy—về cuộc đối thoại giữa Hanumān và Bhīmasena—đã kết thúc. Lời kết chương này xác nhận sự hoàn tất của chương ấy và đặt toàn bộ câu chuyện trong khung cảnh một cuộc lữ hành thiêng, nơi sức mạnh được tiết chế bởi khiêm cung và được dẫn dắt bởi dharma.

Word by Word

• {'iti': 'thus

• indicating conclusion', 'śrīmahābhārate': 'in the revered Mahābhārata (locative)', 'vanaparvaṇi': "in the Vana Parva, the 'Forest Book' (locative)", 'tīrthayātrāparvaṇi': 'in the Tīrthayātrā Parva, the section on pilgrimage (locative)', 'lomaśa': 'Lomaśa (a sage associated with guiding the pilgrimage)', 'tīrthayātrāyām': 'in the pilgrimage journey (locative)', 'hanumat': 'Hanumān', 'bhīma': 'Bhīma (Bhīmasena)', 'saṃvāda': 'dialogue

• discourse', 'saptacatvāriṃśat': 'forty-seven', 'adhika': 'in excess of

• added to', 'śatatama': "hundredth (forming 'one-hundred-and-...')", 'adhyāyaḥ': 'chapter'}

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Mahābhārata
• Vana Parva
• Tīrthayātrā Parva
• Lomaśa
• Hanumān
• Bhīmasena

Educational Q&A

What is the core teaching?

As a chapter-ending colophon, the verse itself teaches by framing the preceding dialogue as part of a dharmic pilgrimage: true power is not mere force but disciplined strength guided by humility and righteous conduct, as exemplified in the Hanumān–Bhīma exchange.

What is happening in the narrative?

This line concludes the chapter within the Vana Parva’s pilgrimage section, specifically the episode of Lomasa’s guided tīrtha-journey, and identifies the completed unit as the dialogue between Hanumān and Bhīmasena.