Shloka 18
सौगन्धिकपुष्पप्रसङ्गः — The Saugaṇdhika Lotus and Bhīma’s Approach to Hanūmān
ददृशुर्विविधाश्चर्य कैलासं पर्वतोत्तमम् तस्याभ्याशे तु ददृशुर्नरनारायणाश्रमम्,वह पर्वतीय प्रदेश मतवाले विहंगों और अगणित वृक्षोंसे युक्त था। पाण्डवोंने उत्तम समृद्धिसे सम्पन्न बहुत-से देशोंको लाँधकर भाँति-भाँतिके आश्वर्यजनक दृश्योंसे सुशोभित पर्वतश्रेष्ठ कैलासका दर्शन किया। उसीके निकट उन्हें भगवान् नर-नारायणका आश्रम दिखायी दिया, जो नित्य फल-फूल देनेवाले दिव्य वृक्षोंसे अलंकृत था। वहीं वह विशाल एवं मनोरम बदरी भी दिखायी दी, जिसका स्कनन््ध (तना) गोल था। वह वृक्ष बहुत ही चिकना, घनी छायासे युक्त और उत्तम शोभासे सम्पन्न था। उस शुभ वृक्षके सघन कोमल पत्ते भी बहुत चिकने थे
dadṛśur vividhāścaryaṃ kailāsaṃ parvatottamam | tasyābhyāśe tu dadṛśur nara-nārāyaṇāśramam ||
Họ trông thấy núi Kailāsa, bậc nhất trong các núi, kỳ diệu muôn bề. Và gần đó, họ thấy đạo tràng của Nara và Nārāyaṇa—một nơi khơi dậy lòng kính ngưỡng đối với dharma khổ hạnh và sự linh thiêng của thánh địa; tại đó, tâm tự nhiên rời khỏi sự tranh đua thế tục để hướng về tiết chế, sùng tín và kỷ luật nội tâm.
घटोत्कच उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical-spiritual pull of sacred spaces: encountering Kailāsa and the Nara-Nārāyaṇa hermitage symbolizes turning toward tapas, restraint, and reverence for dharma—values that steady the mind amid hardship and exile.
The travelers (contextually, the Pāṇḍavas in their wanderings) behold the wondrous mountain Kailāsa and, nearby, the hermitage of the divine sages Nara and Nārāyaṇa, marking a transition into a sanctified landscape associated with ascetic power and divine presence.