Shloka 13
सौगन्धिकपुष्पप्रसङ्गः — The Saugaṇdhika Lotus and Bhīma’s Approach to Hanūmān
देशान् म्लेच्छजनाकीर्णान् नानारत्नाकरायुतान् । ददृशुर्गिरिपादांश्व नानाधातुसमाचितान्,उस यात्रामें उन्होंने म्लेच्छोंसे भरे हुए बहुत-से ऐसे देश देखे जो नाना प्रकारकी रत्नोंकी खानोंसे युक्त थे। वहाँ उन्हें नाना प्रकारके धातुओंसे व्याप्त कितने ही शाखापर्वत दृष्टिगोचर हुए। उन पर्वतीय शिखरोंपर बहुत-से विद्याधर, वानर, किन्नर, किम्पुरुष और गन्धर्व चारों ओर निवास करते थे
deśān mlecchajanākīrṇān nānāratnākārāyutān | dadṛśur giripādāṁś ca nānādhātusamācitān ||
Ghaṭotkaca nói: “Trên đường đi, họ thấy nhiều xứ sở đông đúc dân mleccha, những miền đất có mỏ và kho tàng châu báu đủ loại. Họ cũng thấy các chân núi và dãy núi nhánh, dày đặc những quặng và khoáng vật khác nhau.”
घटोत्कच उवाच
Educational Q&A
The verse highlights attentive observation of the world’s diversity—peoples, landscapes, and resources—suggesting that a traveler (and a ruler) must recognize difference without losing discernment, and understand that prosperity often rests on the earth’s hidden deposits.
Ghaṭotkaca describes what was seen along the route: lands inhabited by mleccha groups, rich in gem-mines, and mountain foothills marked by many kinds of mineral ores—setting the scene of a vast, varied terrain encountered during travel.