Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

Ghaṭotkaca’s Conveyance to Badarī and Entry into the Nara-Nārāyaṇa Āśrama (घटोत्कच-वाहनम्; नरनारायणाश्रम-प्रवेशः)

फिर कुरुश्रेष्ठ धर्मराज युधिष्ठिरने भी द्रौपदीको बहुत आश्वासन दिया और भीमसेनसे इस प्रकार कहा-- ।। बहव: पर्वता भीम विषमा हिमदुर्गमा: । तेषु कृष्णा महाबाहो कथं नु विचरिष्यति,“महाबाहु भीम! यहाँ बहुत-से ऊँचे-नीचे पर्वत हैं, जिनपर चलना बर्फके कारण अत्यन्त कठिन है। उनपर द्रौपदी कैसे जा सकेगी?”

vaiśampāyana uvāca |

bahavaḥ parvatā bhīma viṣamā himadurgamāḥ |

teṣu kṛṣṇā mahābāho kathaṃ nu vicarīṣyati ||

Vaiśampāyana nói: “Hỡi Bhīma, nơi đây có nhiều núi non gập ghềnh, hiểm trở, lại khó vượt vì tuyết phủ. Trên những lối ấy, hỡi bậc tay mạnh, Kṛṣṇā (Draupadī) làm sao có thể đi lại được?”

बहवःmany
बहवः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहु
FormMasculine, Nominative, Plural
पर्वताःmountains
पर्वताः:
Karta
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Nominative, Plural
भीमO Bhima
भीम:
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Vocative, Singular
विषमाःuneven, rugged
विषमाः:
Karta
TypeAdjective
Rootविषम
FormMasculine, Nominative, Plural
हिमदुर्गमाःhard to traverse due to snow
हिमदुर्गमाः:
Karta
TypeAdjective
Rootहिम-दुर्गम
FormMasculine, Nominative, Plural
तेषुon/in those (mountains)
तेषु:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
कृष्णाKrishnaa (Draupadi)
कृष्णा:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्णा
FormFeminine, Nominative, Singular
महाबाहोO mighty-armed one
महाबाहो:
TypeNoun
Rootमहाबाहु
FormMasculine, Vocative, Singular
कथम्how
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
नुindeed/then (particle)
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु
विचरिष्यतिwill move about / will traverse
विचरिष्यति:
TypeVerb
Rootवि-चर्
FormSimple Future (Luṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīma (Bhīmasena)
K
Kṛṣṇā (Draupadī)
M
Mountains
S
Snow

Educational Q&A

Dharma in adversity includes practical compassion: the stronger members of a group must anticipate dangers and ensure the safety and dignity of those who may suffer more—here, Draupadī amid harsh terrain.

During the forest-exile setting, Yudhiṣṭhira reassures Draupadī and then addresses Bhīma, pointing out the snow-bound, rugged mountains and asking how Draupadī can manage such travel—implicitly urging Bhīma to take responsibility for her safe passage.